|
Doris Lessing
Doris Lessing tên thật là Doris May Tayler, sinh ngày 22/10/1919 ở Ba Tư cũ (ngày nay là Iran). Cha mẹ bà đều là người Anh: cha bà làm thư ký ngân hàng cho Imperial Bank of Persia, và bị què chân trong Đại chiến thế giới lần thứ nhất; mẹ bà làm y tá. Năm 1925, bị thu hút bởi viễn cảnh làm giàu bằng việc đồng áng, gia đình bà dọn đến vùng phía Nam Rhodesia (thuộc địa của Anh).
Doris được gởi theo học ở một trường dòng, nơi các sơ dạy dỗ bằng những câu chuyện kinh khủng về địa ngục hay chửi rủa. Chẳng bao lâu sau Doris được gửi đến học tại trường trung học nữ thuộc thủ phủ vùng Salisbury và nghỉ học năm 13 tuổi. Tuy nhiên, như nhiều nữ văn sĩ vùng Nam châu Phi khác, vốn không tốt nghiệp trung học (chẳng hạn Olive Schreiner và Nadine Gordimer), Lessing bắt đầu tự học. Những tác phẩm đầu tiên bà tìm hiểu gồm của Dickens, Scott, Stevenson, Kipling; sau đấy là D.H. Lawrence, Stendhal, Tolstoy, Dostoievsky. Những câu chuyện được nghe kể trước khi ngủ cũng đã nuôi dưỡng thời niên thiếu của bà. Những ngày Lessing còn nhỏ, bà đã bị hấp thụ bởi các ký ức cay đắng về cuộc đại chiến từ cha mình, xem chúng như “thuốc độc”. “Tất cả thế hệ chúng tôi được tạo ra bởi chiến tranh, bị quay cuồng và bao trùm bởi chiến cuộc, nhưng chúng tôi dường như cố quên nó”, sau này Lessing viết như vậy.
Năm 1937, bà lên Salisburg làm nhân viên trực tổng đài điện thoại trong một năm. Năm 19 tuổi, bà lập gia đình với Frank Wisdom, và có hai con. Vài năm sau, cảm thấy bị tù túng, bà từ giã gia đình và tiếp tục sống ở Salisburg. Chẳng bao lâu bà bị cuốn hút bởi những thành viên cùng chí hướng thuộc Left Book Club. Trong đó Gottfried Lessing là người nổi bật nhất. Ít lâu sau khi gia nhập nhóm, bà lập gia đình với ông, họ có với nhau một con trai.
Vào quãng 1949, Lessing lên London cùng con trai nhỏ của mình. Cùng năm ấy bà cho xuất bản tiểu thuyết đầu tiên, The Grass Is Singing, và bắt đầu sự nghiệp cầm bút chuyên nghiệp. Tác phẩm của bà mang tính tự truyện sâu sắc, phần nhiều từ những kỷ niệm khi sống ở Phi Châu. Xuất phát từ những ký ức thời thơ ấu, sự quan tâm sâu sắc về chính trị cùng các hoạt động xã hội, Lesing viết về những xung đột trong các nền văn hóa, tình trạng thiếu công bằng mang tính đặc trưng, sự tranh đấu giữa những nhân tố trái ngược nhau trong cùng một cá thể, và mâu thuẫn giữa nhận thức cá nhân với cái tốt nói chung. Những tác phẩm của bà được ưa chuộng nhiều ở Phi Châu, xuất bản trong khoảng những năm 1950 và đầu 1960. Chúng công khai chỉ trích sự tước đoạt quyền sở hữu của người da đen bởi những tên thực dân da trắng và phơi bày những thối nát của văn hóa da trắng ở Nam châu Phi. Năm 1965, đáp lại nhiệt huyết ấy của Lessing, bà bị chính quyền thực dân tuyên bố không cho phép di trú ở cả Nam Rhodesia và Nam Phi Châu.
Tháng 6/1995, bà nhận bằng danh dự của Đại học Harvard. Cũng năm này bà ghé thăm con gái và cháu ngoại mình ở Nam Phi Châu, đồng thời giới thiệu cuốn tự truyện. Đây là lần quay lại đầu tiên của bà kể từ khi bị buộc rời khỏi vào năm 1956 vì những quan điểm chính trị của mình. Mỉa mai thay, ngày nay bà lại được chào đón nhiệt liệt về những đề tài đã từng bị cấm đoán cách đây 40 năm.
Bà cũng cộng tác với người vẽ minh họa Charlie Adlard để hoàn thành tập truyện tranh duy nhất và khác thường Playing the Game. Sau khi được in ở Mỹ cách đây hơn 30 năm, Going Home và In Pursuit of the English được tái bản bởi HarperCollins năm 1996. Hai cuốn sách hấp dẫn và quan trọng này giúp độc giả có được cái nhìn sâu sắc hiếm có về nhân cách, cuộc đời và quan điểm của Doris Lessing.
Năm 1996, tiểu thuyết đầu tiên viết trong 7 năm của bà, Love Again, được xuất bản bởi HarperCollins. Tác phẩm gần đây nhất The Sweetest Dream được xuất bản ở Anh vào tháng 9/2001 và ở Mỹ tháng 2/2002.
|
