Lý luận

  Thứ tư, 20/08/2008, 20:13 

Cốt truyện - cửa ải gian khó của nhà văn  - Andrew Taylor

Viết là một công việc bất hạnh. Một trong những yếu tố gây khốn khổ cho nhà văn là cốt truyện. Cốt truyện là “ông ngoáo ộp” dọa dẫm người cầm bút và cũng là nguyên nhân chung dẫn đến sự bế tắc của họ trong quá trình triển khai tác phẩm.
>>

Phê bình lý luận văn học Ấn Độ (phần 2)  - Feroza Jussawalla

Quan điểm coi phê bình là một khoa học có nguồn gốc từ niềm tin của người Ấn Độ cổ qua nhiều thế kỷ, rằng vyakarana, “ngữ pháp”, là nền tảng của tất cả khoa học và giáo dục. Các quy tắc này bắt buộc phải học thuộc, bao gồm các biến thể và các cách kết hợp ngôn ngữ, như là một phương pháp rèn luyện tư duy.
>>

Phê bình lý luận văn học Ấn Độ (phần 1)  - Feroza Jussawalla

Bài viết này phác thảo các phương pháp giải thoát của văn học, hoặc là qua nội dung hoặc là qua hình thức, trong truyền thống lý luận phê bình Ấn Độ.
>>

Giải phẫu phê bình [4/4]  - Frye, Northrop

Giữa cảm hứng bậc thấp (văn học chỉ đề cập tới một xã hội tách bạch) với thần thoại chỉ có một giao điểm duy nhất, đó là tính cụ thể của hoạt động sáng tạo.
>>

Giải phẫu phê bình [3/4]  - Frye, Northrop

Aristote chia thi ca làm sáu phần. Ba phần gồm âm nhạc, lời nói và sàn diễn tạo thành một nhóm đặc biệt, sẽ được xem xét sau. Ba phần còn lại là mythos (hay còn gọi là tình tiết), (gồm các tính cách và những thứ liên quan) và dianoia (hay “tư duy”).
>>

Giải phẫu phê bình [2/4]  - Frye, Northrop

Hình tượng một nạn nhân tiêu biểu hay tình cờ được đúc kết trong bi kịch gia đình theo chiều hướng tăng dần chất trào lộng. Có thể gọi chung những nạn nhân điển hình này là pharmakos, hay những “kẻ đổ vỏ”.
>>

Giải phẫu phê bình [1/4]  - Frye, Northrop

1. Nếu nhân vật có phẩm chất siêu việt hơn con người và hoàn cảnh xung quanh thì đó là thần thánh, và câu chuyện kể về nhân vật sẽ là một huyền thoại với nghĩa thông thường của từ này, nghĩa là kể về thần thánh. Những câu chuyện như vậy có vị trí quan trọng trong văn học, nhưng theo quy tắc, chúng không nằm trong bảng phân loại văn học hiện đại.
>>

Sức mạnh của tưởng tượng thi ca  - Dilthey, Wilhelm

Tại Pháp và Anh, mỹ học Đức cũng đã đẩy nhanh sự sụp đổ của các hình thức cũ và ảnh hưởng đến những sáng tạo đầu tiên của một thời đại thơ ca mới còn chưa đủ tự tin.
>>

Tiến hóa luận văn học [2/2]  - Brunetière, Ferdinand

Hai là, sự phân loại sẽ dựa trên cơ sở những nguyên tắc đạo đức, bởi nếu tin rằng nghệ thuật, như chúng là vẫn tạo ra bởi con người và cho con người.
>>

Tiến hóa luận văn học [1/2]  - Brunetière, Ferdinand

Phê bình văn học còn chưa là một thể loại theo nghĩa đen của từ này. Nó không có gì giống kịch hoặc tiểu thuyết, hay nói đúng hơn, nó đối lập với các thể loại khác và là tiêu chuẩn nhận thức thẩm mỹ và đánh giá của các thể loại đó. Chính vì thế mà không có một thể loại nào vừa ít rõ ràng, vừa nhiều sai lầm và hay phải chịu những biến đổi sâu sắc hơn nó.
>>

Lịch sử văn học như là sự khiêu khích đối với khoa học văn học [3/4]  - Jauss, Hans Robert

Lý thuyết mỹ học tiếp nhận không chỉ tạo khả năng để chúng ta xem xét ý nghĩa và hình thức của tác phẩm văn học trong sự phát triển lịch sử của sự hiểu, mà còn đòi hỏi chúng ta phải đưa từng tác phẩm vào “dòng văn học” phù hợp, để qua đó chúng ta nhận biết được - trong những liên kết của quan niệm văn học - vị trí và ý nghĩa lịch sử của chúng.
>>

Lịch sử văn học như là sự khiêu khích đối với khoa học văn học [2/4]  - Jauss, Hans Robert

Sự đổi mới khoa nghiên cứu lịch sử văn học đòi hỏi chúng ta phải vứt bỏ những định kiến của chủ nghĩa khách quan lịch sử, xây dựng mỹ học sáng tạo và mô tả truyền thống thành mỹ học của sự tiếp nhận và ảnh hưởng. Tính chất lịch sử của văn học không dựa trên sự liên kết có được về sau của các “dữ kiện văn học”, mà là ở sự tiếp nhận trước của người đọc về tác phẩm văn học.
>>

Lịch sử văn học như là sự khiêu khích đối với khoa học văn học [1/4]  - Jauss, Hans Robert

Khoa nghiên cứu lịch sử văn học ở thời đại chúng ta ngày càng rơi vào tình trạng xấu hơn và điều đó không phải là không có nguyên nhân. Lịch sử của ngành khoa học đáng kính này trong 150 năm cuối đã cho thấy sự tàn suy của nó.
>>

Về quan hệ của tâm lý học phân tích đối với sáng tạo văn học nghệ thuật [2/2]  - Jung, Carl Gustav

Đến đây chúng ta vấp phải vấn đề mà chưa chắc đã tìm được câu trả lời nếu chỉ dựa vào những điều do chính các nhà văn, nhà thơ nói với chúng ta về bản chất sự sáng tạo của mình, bởi vì đây là nói về một vấn đề mang tính chất khoa học mà chỉ tâm lý học mới có thể mang lại cho chúng ta lời giải đáp.
>>

Về quan hệ của tâm lý học phân tích đối với sáng tạo văn học nghệ thuật [1/2]  - Jung, Carl Gustav

Sự cần thiết nói về quan hệ của phân tâm học đối với sáng tạo thơ ca - nghệ thuật, - dù đây là một việc rất khó -, đối với tôi là ý muốn thiết tha trình bày quan điểm của mình về một vấn đề đang gây ầm ĩ: vấn đề ranh giới giữa tâm lý học và nghệ thuật.
>>

T.S. Eliot và Phê bình mới  - Eliot, Thomas Sterns

Trong nền phê bình Anh, người ta ít viết về truyền thống, ít buồn về sự thiếu vắng truyền thống, thậm chí chỉ thỉnh thoảng từ này mới được dùng đến. Chúng ta không cho phép mình bám víu vào truyền thống nói chung cũng như một truyền thống cụ thể nào đó.
>>

Nghệ thuật như là thủ pháp [2/2]  - Shklovski, Victor Borisovich

Mục đích của thuật song hành, cũng như nói chung, mục đích của tính hình tượng, là chuyển đối tượng từ sự cảm thụ thông thường vào lĩnh vực cảm thụ mới, tức là thay đổi ngữ nghĩa một cách độc đáo.
>>

Nghệ thuật như là thủ pháp [1/2]  - Shklovski, Victor Borisovich

Bằng thủ pháp này, Tolstoi đã mô tả tất cả các trận chiến trong "Chiến tranh và hòa bình". Tất cả các trận chiến đấu đều trước hết được tả thật ghê sợ. Tôi không dẫn ra những mô tả ấy vì quá dài, - làm như thế sẽ phải trích một phần rất lớn từ bộ tiểu thuyết bốn tập này. Ông cũng mô tả các xa lông và sân khấu như vậy.
>>

V. Shklovski và chủ nghĩa hình thức Nga  - Đỗ Lai Thúy

Có người nói, cứ sau một thời gian, đỉnh cao của làn sóng văn minh thế giới lại một lần di chuyển địa điểm. Nếu quả đúng như vậy, thì cuối thế kỷ 19 đầu 20, đỉnh sóng luân lưu đó đã về đậu trên đất Nga.
>>

Tuyên ngôn thứ hai của chủ nghĩa siêu thực  - Breton, André

Một ngày mới đến khi ta không cho phép mình dùng trang phục của các kỵ sĩ như chúng ta đã từng làm, vì những bằng chứng của một sự tồn tại khác, chứ không phải với cái quen thuộc thường ngày khiến ta nghĩ là chúng ta đang sống.
>>
Các bài khác:
 
Xem tiếp
Các tin đã đưa ngày: 

Phê bình lý luận văn học Ấn Độ (phần 2)

Phê bình lý luận văn học Ấn Độ (phần 1)

A B C D Đ E F G H
I J K L M N O P Q
R S T U V W X Y Z