|
Irène Némirovsky - thành công qua những con số
Thanh Huyền
Hơn 60 năm sau khi qua đời tại trại tập trung Auschwitz, Irène Némirovsky, từ vị thế của một nhà văn bị quên lãng, trở thành tác giả ăn khách hơn cả những cây bút nổi tiếng nhất thế giới.
> 'Tái sinh nhờ những tiểu thuyết chưa xuất bản'
Cách đây khoảng 3 năm, tìm kiếm các bản dịch tiếng Anh tiểu thuyết của Irène Némirovsky là một việc làm phí công vô ích - hoàn toàn không có ấn bản nào được in mới. Chỉ có vài tác phẩm từng xuất hiện ở Mỹ trước đây, nhưng sau khi qua đời năm 1942, Némirovsky hoàn toàn bị quên lãng.
Chỉ đến khi cuốn tiểu thuyết cuối cùng của nhà văn - Suite Française - được xuất bản và dịch ra tiếng Anh năm 2006, Némirovsky mới trở thành tác giả nổi tiếng bên kia Đại Tây Dương.
 |
| Nhà văn Irène Némirovsky. |
"Thật hiếm khi một tác phẩm dịch của một nhà văn quá cố lại tạo ra sức hút kỳ lạ như Suite Française", Sara Nelson, tổng biên tập tờ Publishers Weekly nhận xét. Xuất bản năm 2004, cuốn sách lập tức trở thành "quả bom tấn" trên thị trường, tiêu thụ được 640.000 bản tại Pháp, được dịch ra 32 thứ tiếng và phát hành tại 35 quốc gia. Bản bìa cứng của cuốn sách cũng bán được hàng trăm nghìn bản. Chỉ tính riêng ở Mỹ, theo NXB Random House, 900.000 bản đã được bán sạch. Cả bản bìa cứng lẫn bìa mềm đều có mặt trong danh sách best-seller của New York Times. Đặc biệt, bản bìa mềm ngự trị liên tục 30 tuần liền trong bảng xếp hạng các đầu sách ăn khách của tạp chí uy tín này.
Để sẵn sàng cho "cơn lũ" mang tên Némirovsky trong những năm tới, các nhà xuất bản đã khai thác tối đa thành công của nhà văn bằng cách ra mắt càng nhiều càng tốt những tác phẩm khác của bà. Một bảo tàng tưởng niệm Némirovsky sẽ khai trương vào mùa thu này. Bản quyền chuyển thể cuốn tiểu thuyết thành phim cũng đã được bán cho hãng Universal cách đây 2 năm, dù đến nay, hãng phim này vẫn chưa hề bàn đến kế hoạch triển khai bộ phim.
Theo con số của giới làm sách, hằng năm, chỉ khoảng 3 - 4% số sách trên thị trường Mỹ là các đầu sách dịch từ những ngôn ngữ ngoài tiếng Anh. "Có khi chỉ 2% thôi", Dedi Felman, phó chủ tịch tổ chức Wordswithoutborders nhận định. Trong số đó, rất hiếm tác phẩm có được thành công khác thường như Suite Française. Doanh số tiêu thụ cuốn sách đã đưa Némirovsky vào danh sách những nhà văn đương đại ăn khách nhất. Lấy ví dụ tiểu thuyết gia đoạt giải Nobel năm 1982 Gabriel Garcia Marquez - tác giả cuốn Trăm năm cô đơn xuất bản bằng tiếng Anh năm 1970: năm 2004, cơn sốt sách ông bùng nổ tại Mỹ sau khi nó được đặt lên một bệ phóng có sức mạnh còn hơn cả giải Nobel - đó là chương trình giới thiệu sách của Nữ hoàng truyền hình Oprah Winfrey. Được sự "bảo chứng" của Oprah, Trăm năm cô đơn tiêu thụ được hơn 650.000 bản.
 |
| Suite Française được viết trong một cuốn sổ da với những trang bản thảo chi chít chữ. |
Tiểu thuyết gia Thổ Nhĩ Kỳ Orhan Pamuk cũng là một tác giả có lượng người đọc đông đảo ở Mỹ. Năm 2004, bản bìa cứng cuốn Snow (Tuyết) của ông bán được 42.000 bản. Từ đó đến nay, bản bìa mềm cuốn sách đã tiêu thụ được hơn 342.000 tại Mỹ. Giải Nobel nhà văn đoạt được năm 2006, chắc chắn đã tiếp sức cho những đại lý phát hành sách của ông. Tuy nhiên, cả Marquez lẫn Pamuk đều không thể so sánh được với Némirovsky, xét về con số sách bán ra.
Trong thời điểm sốt sách Némirovsky, Random House đã dành thời gian dịch một lúc 5 tiểu thuyết khác của nhà văn. Năm 2007, họ ra mắt Fire in the Blood bản bìa cứng, bán được 24.000 bản (bìa mềm sẽ ấn hành vào tháng 7 tới). NXB này cũng dự định ấn hành tiếp tiểu sử The Life of Irène Némirovsky của Patrick Lienhardt và Olivier Philipponnat vào mùa thu năm 2009. 4 tác phẩm còn lại: David Golder, The Ball, Snow in Autumn và The Courilof Affair được in chung vào một tuyển tập ra mắt hồi tháng một.
"Sự thành công của một cuốn sách như Suite Française đã khiến cho những trước tác của nhà văn cũng bán đắt như tôm tươi", Felman nói.
Đó là lý do để 4 tiểu thuyết nữa của Némirovsky đang được dịch sang tiếng Anh. Dogs and Wolves, Jezabel, The Wine of Solitude và All of Our Worldly Goods - những đầu sách của Némirovsky - sẽ tiếp tục được ấn hành tại Mỹ trong khoảng 2010 - 2011.
 |
| Némirovsky và hai con gái. |
Bản thân câu chuyện đằng sau sự ra đời của Suite Française cũng có thể được viết thành một cuốn sách best-seller hoặc một bộ phim bom tấn. Sinh ra tại Kiev trong một gia đình Do Thái năm 1903, Némirovsky sớm chuyển đến Pháp, học tại Đại học Sorbonne, lập gia đình rồi trở thành nhà văn. Némirovsky từng xuất bản khoảng hơn 12 tiểu thuyết, khiến các nhà phê bình phải so sánh bà với Tolstoy và Balzac. Một vài cuốn đã được dựng thành phim. Sau khi Đức quốc xã chiếm đóng nước Pháp, nhà văn và gia đình, cũng như những nhân vật trong Suite Française, phải lẩn trốn trong khu làng nhỏ ở Burgundy. Tại đây, bà tiếp tục viết, viết vội vàng vào một cuốn sổ bọc da màu nâu. Năm 1942, bà bị cảnh sát Pháp bắt giữ, bị chuyển đến Auschwitz và qua đời ở đó.
Chồng nhà văn cũng bị bắt. Ông trao lại chiếc vali có chứa cuốn sổ da của vợ cho hai con gái. Hàng thập kỷ sau, bản thảo cuối cùng của Némirovsky vẫn không được mở. Cuối cùng, không thắng nổi lòng hiếu kỳ, Denise - con gái nhà văn - đã mở những trang viết mà bà tưởng là nhật ký của mẹ. Bà phát hiện ra, đó là hai phần đầu tiên trong năm phần dự kiến của cuốn tiểu thuyết Suite Française.
(Nguồn: Portfolio)
|
