|
Tác phẩm về chiến tranh Việt Nam khó cạn nguồn
Sáng 7/5, TP HCM ra mắt Quỹ hỗ trợ tác phẩm văn học viết về chiến tranh. Có ý kiến nhận xét, việc ra mắt quỹ là muộn, nhưng đây vẫn là tín hiệu vui cho mảng văn học này. Trái với lo lắng của nhiều người, các cây bút lão thành cho rằng vẫn còn rất nhiều cảm hứng và đề tài về chiến tranh Việt Nam.
Hơn 30 năm chiến tranh đã đi qua, nhìn lại văn học Việt, đến giờ, những cái tên thường được nhắc đi, nhắc lại với tần suất cao vẫn là những Bảo Ninh, Nguyên Ngọc, Phạm Tiến Duật, Lê Lựu...
Một điều dễ nhận thấy, không chỉ trong quá khứ mà cho đến hiện nay chiến tranh Việt Nam vẫn là đề tài rất được quan tâm. Có một số lượng rất lớn tác phẩm của các nhà văn thế hệ trước, kể cả các tướng lĩnh, nhà báo trong và ngoài nước đề cập về đề tài này.
 |
| Dù hơn 30 năm trôi qua, nhìn về chiến tranh Việt Nam, chỉ có vài đầu tác phẩm được độc giả ghi nhớ và yêu thích. |
Gần đây nhất, sự xuất hiện của cuốn Nhật ký Đặng Thùy Trâm gây chấn động văn đàn trong và ngoài nước vì tính chân thực và giá trị lịch sử của cuốn sách. Một vài đầu sách của tác giả nước ngoài như: Không thể chuộc lỗi, Ký ức không quên, Phạm Xuân Ẩn - Điệp viên hoàn hảo... khi xuất hiện trong nước luôn gây sự chú ý của độc giả. Thế nhưng, sức hút của phần lớn các sách kể trên không nằm chủ yếu ở giá trị văn học mà ở tính tư liệu lịch sử, "người thật - việc thật"...
Dù là một thực tế buồn nhưng phải thừa nhận, văn học trong nước về đề tài chiến tranh cách mạng đang đuối về sức viết lẫn một đội ngũ người viết. Tác phẩm xứng tầm với cuộc đấu tranh của dân tộc Việt Nam vẫn là tác phẩm được mong chờ trong thì tương lai.
Có lẽ vì thế, Hội nhà văn Việt Nam đã bắt tay với báo Sài Gòn Giải Phóng kêu gọi tài trợ và thành lập Quỹ hỗ trợ văn học đề tài chiến tranh cách mạng và lực lượng vũ trang. Mục đích của quỹ là góp phần vào việc xuất bản tác phẩm văn học có chất lượng cao về đề tài này. Mỗi năm, quỹ sẽ giúp đỡ cây bút có tiểu thuyết, tập truyện, thơ về đề tài này có điều kiện xuất bản tác phẩm, đồng thời tiến hành xét chọn 5 tác phẩm xuất sắc trong năm để trao thưởng. Dự kiến mỗi tác phẩm sẽ nhận được 10 triệu đồng hỗ trợ. Hội đồng tuyển chọn tác phẩm của quỹ gồm: nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam, nhà thơ Trần Thế Tuyển, nhà văn Lê Văn Thảo...
Tại buổi ra mắt quỹ, nhà văn Lê Văn Thảo nhận xét, nhìn lại quãng đường hoạt động văn học của ông và những người bạn cùng thời, dù từng trải qua thời chiến nhưng hầu như chưa ai viết được gì nhiều về giai đoạn "máu lửa" mà mình đã sống qua. Ông cho biết, quỹ này cũng là một cơ hội để ông quyết tâm bắt tay viết thêm một tác phẩm nhằm "góp tiếng" vào mảng đề tài này.
Dù vậy, ông Lê Văn Thảo cũng nêu ví dụ bộ Chiến tranh và Hòa bình được Lev. N. Tolstoy viết gần năm mươi năm sau khi chiến tranh kết thúc, vẫn đạt một tầm mức vĩ đại khiến người đọc rung động. Hay như Đài tưởng niệm chiến tranh Việt Nam ở Washington, một trong những đài tưởng niệm lớn nhất và đẹp nhất thế giới, gây xúc động mạnh mẽ trong lòng người lại do một sinh viên trẻ tuổi người Mỹ gốc Hoa thiết kế. Điều đó nhấn mạnh, nhà văn, người sáng tác không nhất thiết phải sống trong thời chiến mới có thể sáng tạo nên tác phẩm xuất sắc về giai đoạn đó.
Nhà văn Nguyễn Quang Sáng cho rằng, sở dĩ trong những năm gần đây, độc giả ít ngó ngàng đến tác phẩm văn học về đề tài chiến tranh không phải vì đề tài này đã "nguội" mà vì người viết ngày càng dở.
"Nếu viết hay, có sức thuyết phục thì chắc chắn độc giả sẽ không quay lưng. Nói ví von, ngày xưa, làm phim người ta chỉ quay một máy, giờ người ta quay 8 máy cùng một lúc. Người viết cũng vậy, cần phải nhìn về cuộc chiến vừa qua ở nhiều góc độ thì mới bật lên được nhiều vấn đề", tác giả Chiếc lược ngà nói.
Nhà thơ, nhà sưu tầm nghiên cứu dân gian Lê Giang tâm sự chân thành, từ năm 14 tuổi bà đã biết thế nào là chiến tranh. Trải qua hai cuộc chiến đến nay, những sự kiện trong quãng thời gian đó đã ám ảnh hoàn toàn vào tâm hồn bà.
 |
| Nhà thơ, nhà sưu tầm nghiên cứu dân gian Lê Giang phát biểu tại hội thảo. |
"Tôi từng tận mắt nhìn thấy một người lính chịu được cơn đau đớn của cuộc phẫu thuật chỉ nhờ vào tiếng hát, ngoài ra không có thứ thuốc gây mê nào khác. Có rất nhiều điều nhỏ bé mà phi thường trong chiến tranh vẫn chưa được các nhà văn sống trong giai đoạn đó đề cập đến. Tôi đang viết một quyển nhật ký chiến tranh. Có những việc không thể nói với ai, không biết nói với ai về không gian và thời gian khốc liệt đó, tôi và chồng mình (nhà nghiên cứu Lư Nhất Vũ) đành trải lòng trên trang viết", Lê Giang nói.
Lê Giang cho biết, bà rất xúc động vì cuối cùng quỹ này đã được thành lập. Dù muộn (còn hơn không). Dù khá nhiều điều phải bàn về đường hướng phát triển của quỹ trong việc kích thích sáng tạo tác phẩm. Và dù biết văn học về đề tài chiến tranh khó cạn nguồn... nhưng cây bút nào, tác phẩm nào sẽ khơi nguồn? Chắc chắn vẫn còn phải mong chờ và hy vọng.
|
Nhân dịp ra mắt Quỹ hỗ trợ văn học đề tài chiến tranh cách mạng,báo Sài Gòn Giải Phóng phát động cuộc thi sáng tác "Ký văn học về chân dung người đương thời".
Cuộc thi nhằm phát hiện và tôn vinh những tấm gương điển hình của xã hội hiện nay trong nhiều lĩnh vực đời sống. Tất cả cây bút chuyên nghiệp, không chuyên trong và ngoài nước đều có thể tham gia.
Thể lệ: Mỗi tác giả được quyền tham dự không hạn chế số bài viết nhưng mỗi nhân vật chỉ giới hạn trong một bài. Bài dự thi đánh máy vi tính trên giấy A4. Mỗi bài không vượt quá 2.500 chữ. Bài viết phải kèm ảnh.
Nhận bài dự thi từ 30/5/2008 đến 30/7/2009. Kết quả cuộc thi công bố vào 2/9/2009. Giải nhất 15 triệu đồng, ngoài ra cuộc thi còn trao 2 giải nhì, 3 giải ba và 5 giải khuyến khích.
Ban giám khảo cuộc thi gồm: Nhà thơ Trần Thế Tuyển, nhà thơ Hữu Thỉnh, nhà văn Lê Văn Thảo, nhà văn Nguyễn Trí Huân, nhà văn Trần Văn Tuấn. |
|
