|
Bộ sưu tập văn học Nga tại Việt Nam
Bản dịch "An na Kha Lệ Ninh", bộ tem in hình các nhà thơ như Pushkin, Gorky, Maiacopxki, chiếc áo của Raxun Gamzatov... là những kỷ vật đang được trưng bày trong cuộc triển lãm văn học Nga diễn ra tại Trung tâm Văn hóa và Ngôn ngữ Đông tây, từ 5/11 đến 12/11.
Là một trong những quốc gia đầu tiên ở châu Á tiếp xúc với nền văn học Nga, ngay từ những năm 1920 - 1930, Việt Nam đã bắt đầu dịch và giới thiệu những tác phẩm kiệt xuất của Leo Tolstoy, A.Fedorov, K. Simonov... trên báo chí. Cuộc trưng bày này là một dịp để hệ thống lại quá trình dịch và phổ biến văn học Nga tại Việt Nam.
 |
| Dịch giả Thúy Toàn (đứng) giới thiệu về cuộc triển lãm. |
Với một không gian nhỏ, ngập sách vở, Trung tâm Văn hóa và Ngôn ngữ Đông Tây đã khéo léo tách biệt những dịch phẩm văn học Nga qua từng thời kỳ. Gây ấn tượng mạnh với người xem về tình yêu văn học Nga của những nhà sưu tầm Việt Nam là sự hiện diện của những cuốn sách được xuất bản từ nửa đầu thế kỷ trước. Mỏng, in trên nền giấy xấu và được minh họa đơn giản, bản dịch cuốn tiểu thuyết Anna Karenina của Vũ Ngọc Phan mang đậm dấu ấn lịch sử ngay từ tên tác phẩm: An na Kha Lệ Ninh. Cuốn sách được in từ khoảng những năm 1943 - 1944. Gần như cùng thời với nó là những tác phẩm như Tỉnh ủy bí mật - bản dịch của Nguyễn Du Kích (bút danh của Chủ tịch Hồ Chí Minh - 1952); Vệ quốc chiến, tập truyện của một số nhà văn Nga Xô viết như Zosenco, A. Platonov, do dịch giả Xích Liên thực hiện, quân khu 8 Nam Bộ xuất bản năm 1949 hay những tác phẩm sau này được tái bản nhiều lần như Người thứ 41, Những mẩu chuyện nước Ý...
Kỷ vật gây nhiều tò mò nhất cho người xem là chiếc áo của Raxun Gamzatov - tác giả Đaghextan của tôi. Dịch giả Thúy Toàn, người sở hữu chiếc áo này cho biết: "Trong một cuộc gặp gỡ, Gamzatov đã tặng áo của mình cho Đại sứ Việt Nam tại Nga lúc đó là Hồ Huấn Nghiêm. Sau này, khi biết tôi là người đam mê sưu tầm những kỷ vật văn học Nga, đại sứ đã tặng lại cho tôi". Đây là chiếc áo truyền thống của người dân Đaghextan, thêu chỉ vàng cầu kỳ trên nền vải đen.
 |
| Chiếc áo của Raxun Gamzatov. |
Là người sở hữu phần lớn số kỷ vật tại cuộc trưng bày, dịch giả Thúy Toàn còn giới thiệu bộ sưu tập tem, bộ tiền xu và bộ huy hiệu in hình các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng của Nga. Trong số những con tem được ông giới thiệu, đáng quý nhất là con tem phát hành năm 1956 trên đó có hình của tác giả vần thơ Tôi yêu em - Pushkin. Không giấu nổi niềm hạnh phúc của một người nặng lòng với xứ sở bạch dương, dịch giả Thúy Toàn hào hứng kể tên từng con tem, từng đồng xu và từng huy hiệu. Ông cho biết: "Tôi tỉ mẩn cất giữ từng thứ nhỏ này từ khi sang học ở Nga. Sau này, mỗi lần có dịp sang đó công tác, tôi lại lang thang khắp nơi để nhặt nhạnh cái này cái nọ". Ông thường mua lại những chiếc huy hiệu nhỏ từ những cửa hiệu bán đồ. "Mỗi một huy hiệu giá bình thường khoảng 1 USD nhưng cũng có những thứ lên đến 5 USD", ông nói.
Ông Đinh Văn Niêm - một độc giả yêu quý văn học Nga đánh giá: "Đây là một bộ sưu tập rất quý. Có nhiều kỷ vật, tôi cho rằng, các bảo tàng của nước Nga bây giờ cũng không thể có được".
Sưu tầm, cất giữ và bảo quản số kỷ vật này hàng chục năm trời, đây là lần đầu tiên dịch giả Thúy Toàn đưa ra triển lãm. Dịch giả cho biết, ông sẽ tặng chiếc áo của Raxun Gamzatov cho Bảo tàng văn học Việt Nam, còn những thứ còn lại, ông sẽ tiếp tục cất giữ và sưu tầm thêm.
Khi được hỏi, liệu ông có ý định bán đi một số kỷ vật quý, dịch giả khẳng định chắc chắn: "Không, tôi sẽ không bao giờ bán. Tôi còn có ý định mua thêm nữa cơ".
Trong thời gian diễn ra tuần lễ Trưng bày, tại Thư viện - Café Đông Tây sẽ có những cuộc giao lưu, trao đổi về văn học Nga, về dịch thuật giữa các dịch giả, các nhà nghiên cứu, giảng dạy văn học Nga và bạn đọc.
Một số hình ảnh tại cuộc triển lãm:
 |
| Từ An na Kha Lệ Ninh... |
 |
| đến Anna Karenina. |
 |
| Người xem tò mò trước kỷ vật của nhà thơ lớn. |
 |
| Bài thơ Đợi anh về và bộ sưu tập tiền xu in hình các nhà thơ Nga. |
 |
| Bộ huy hiệu in hình Pushkin. |
|
