eVan - 'The Successor' - tieu thuyet moi cua Ismail Kadare

Ismail Kadaré, tiểu thuyết gia Albania, người đoạt giải thưởng Man Booker 2004 dường như có cảm hứng đặc biệt với những câu chuyện xây dựng trên những cái chết nổi tiếng.

Trong The General of the Dead Army, tác giả kể câu chuyện về một vị tướng người Italy được gửi đến phụ trách một đội quân sa lầy trong thế chiến II. Còn Three-Arched Bridge (Cây cầu 3 nhịp) tái hiện câu chuyện huyền thoại về quá trình xây dựng cây cầu nối liền Balkan và những phần còn lại của châu Âu. Tác phẩm xoay quanh số phận người vợ của một thợ xây bị giam giữ dưới móng cầu. The Successor (Người kế vị) - cuốn tiểu thuyết mới nhất của nhà văn - là sự tiểu thuyết hóa cái chết không giải thích nổi của Mehmet Shehu, người kế vị chế độ độc tài Enver Hoxha ở Albania từ 1944 đến 1985.

Trang bìa cuốn 'Người kế vị'.

Trang bìa cuốn "Người kế vị".
Thi thể Người kế vị được người ta phát hiện trên giường ngủ. Nguyên nhân cái chết bắt nguồn từ một viên đạn phát ra từ một khẩu súng ngắn. Chính quyền khẳng định đây là một vụ tự sát nhưng bao quanh cái chết bí ẩn này là muôn vàn lời đồn đại khác nhau. Sau khi đám tang diễn ra, những sai lầm lúc sinh thời của người kế vị lần lượt được người ta lật mở, trong đó có lời hứa hôn giữa cô con gái Suzana của ông với con trai của một nhân vật thuộc đảng phái đối lập với chế độ cũ. Đây được coi là một đầu mối dẫn đến những nghi ngờ về nguyên nhân thật sự trong cái chết của Người kế vị. Trước những biến cố diễn ra sau cái chết của mình, từ thế giới bên kia, Người kế vị cũng phải than thở, sự tồn tại của ông còn "khổ sở hơn cuộc sống của một con chó".

Câu chuyện này nhắc người ta nhớ đến những trang văn của Andrei Platonov - những trang văn miêu tả một thế giới "vượt quá sức chịu đựng", một thế giới "không có ý nghĩa gì" đối với con người cũng như những kiếp động vật.

Ở một lớp nghĩa xa hơn, tác phẩm của Ismail Kadaré đề cập đến chế độ quan liêu của nhà nước Albania đương thời, khiến người đọc không khỏi không liên hệ với không khí ngột ngạt, u uất trong những truyện ngắn và tiểu thuyết của Kafka. "Sáng hôm nay sẽ vẫn như mọi ngày nếu "chúng" không kéo đến sớm như vậy" - trích lời nhân vật Suzana nói về chuyến thăm của một đoàn quan chức chính phủ.

Suzana đang lo lắng đón chờ một đoàn khách mà lần nào đến họ cũng mang theo những phiền nhiễu chẳng kém gì những lần trước. Và khi một viên cảnh sát xuất hiện như một túi thịt đỏ au, Suzana ngỡ như cô đang gặp ác mộng.

Viết về chế độ độc tài, nơi những công dân trong một đất nước không dám thổ lộ ý nghĩa thầm kín của mình, ngay cả với người bạn đời má kề môi ấp, cuốn tiểu thuyết mang âm hưởng của những tác phẩm văn học xuất sắc thế kỷ 20. Con người sống trong vòng luẩn quẩn mà không bao giờ hiểu nổi bi kịch của chính mình. Bi kịch của Suzana nằm ở những bí ẩn mà cô và người anh trai không bao giờ biết rõ về mối quan hệ giữa bố mẹ cô và nhà lãnh đạo bởi, ngay khi bị đày ải, mẹ Suzana vẫn ôm chặt bức chân dung người đã sai tay hầu cận đày đọa mẹ con cô.

Bên cạnh những chi tiết hư cấu, cốt truyện khai thác những biến cố có thật trong cuộc đời chính trị gia Mehmet Shehu và mối quan hệ giữa ông và nhà độc tài Enver Hoxha.