|
Cuốn sách gây tranh cãi về Sartre, Beauvoir
Sylvie Le Bon và Arlette Elkaïm - hai người phụ nữ gần gũi với Simone de Beauvoir và Jean-Paul Sartre hàng thập kỷ qua - đã không ngừng "đấu đá" lẫn nhau bởi những câu chuyện liên quan đến hai nhân vật nổi tiếng này.
Bây giờ cuộc chiến lại tiếp tục bùng nổ sau khi cuốn sách "Tête-à-Tête" của Hazel Rowley được xuất bản và vấp phải sự phản ứng quyết liệt của Arlette Elkaïm. NXB HarperCollins đã phải đưa ra một quyết định chưa từng có tiền lệ: phát hành cuốn sách thành 2 bản in khác nhau.
Được Sylvie Le Bon - con nuôi và là người thừa kế hợp pháp những di sản của Beauvoir cho phép tham khảo những lá thư chưa công bố của Sartre, Hazel Rowley đã chấp bút viết "Tête-à-Tête" và được HarperCollins xuất bản. Nhưng Arlette Elkaïm - con nuôi và là người thừa kế của Sartre đã yêu cầu NXB và tác giả phải loại bỏ một số tài liệu trong cuốn sách. Trước tình huống "đã rồi" này, HarperCollins buộc phải rút lại những phần nội dung gây tranh cãi trong các bản in ấn hành tại châu Âu và vẫn giữ nguyên phần lớn nội dung cuốn sách tại các bản in phát hành ở Bắc Mỹ (nơi có những quy định về bản quyền tương đối thoáng) nhưng phải "chua" vào rất nhiều chú thích.
"Cuốn sách là một quả bom làm xôn xao dư luận, trong đó có những phát hiện của chính bản thân tôi về những bí mật trong đời sống riêng tư của Sartre", tác giả"Tête-à-Tête cho biết.
Dù có được viết ra hay không, Sartre chính là tác giả của một loạt vấn đề rắc rối này. Năm 1929, khi gặp gỡ Beauvoir, ông đã thảo ra một bản hợp đồng cho một thứ quan hệ có sự gần gũi về mặt thể xác giữa hai người nhưng hoàn toàn không có sự ràng buộc nào về mặt pháp lý. Mối quan hệ này còn hứa hẹn sẽ trong sáng đến độ hai người cam kết sẽ kể mọi chuyện riêng tư cho nhau nghe.
Sartre, Beauvoir và tất cả những nhân tình của hai người đều là "người trong một nhà" theo như Sartre nói.
 Họ làm việc, yêu thương và đàn đúm với nhau tại Montparnasse (Paris) và họ cũng không ít lần làm cho nhau phải rơi nước mắt bởi giận hờn, ghen tuông. Sartre qua đời năm 1980, Beauvoir năm 1986. "Gia đình" của họ sau đó chia làm hai phe. Một của Arlette Elkaïm Sartre và một của Sylvie Le Bon Beauvoir.
Trong một cuộc điện thoại từ Paris, Sylvie Le Bon chỉ trích sự phản ứng của Arlette Elkaïm là do ghen tức. Arlette Elkaïm đã giấu rịt những bức thư Sartre gửi cho một nhân tình của ông là Lena Zonina trong suốt 40 năm, lý do đơn giản, theo Sylvie Le Bon là bởi, trong những bức thư ấy, Sartre đã nói ra nhiều điều "không lấy gì làm tốt đẹp về Elkaim".
Người ta không liên lạc được với Arlette Elkaïm. Nhưng Isabelle Weygand, luật sư của NXB Gallimard (NXB chuyên ấn hành các tác phẩm về Sartre) giải thích, "đó là những tài liệu, thư từ rất riêng tư". Một số học giả cho rằng việc không công bố các tác phẩm của Sartre đã làm hạn chế công việc nghiên cứu về nhà triết học này. Tuy nhiên bà Weygand khẳng định "những bức thư này hoàn toàn không liên quan gì tới những công trình khoa học của Sartre".
"Tất cả những bức thư thú vị và có ý nghĩa đối với công việc nghiên cứu đều đã được xuất bản", bà nói, ám chỉ đến hai tập thư từ của Sartre gửi Beauvoir đã được công bố.
Bà Rowley, tác giả của cuốn sách đã đưa ra một số bản copy những bức thư Sartre gửi cho Zonina và chỉ rõ những lời trách cứ Sartre nói về Elkaim.
"Ông dường như không còn đủ kiên nhẫn với sự lười nhác của Elkaim, thậm chí ông còn cho rằng cô ta "là người thần kinh, là kẻ ăn bám", Rowley cho biết.
Cuốn sách mới của Rowley đã đưa ra những chi tiết mới về những cuộc tình của Sartre. Phần lớn nhân tình của ông đều là những người phụ nữ đẹp, có đời sống tình cảm phong phú và biết... tiêu tiền của nhà văn. Một trong những người phụ nữ của ông, Wanda, còn bị bệnh hoang tưởng và từng đi mua một khẩu súng với ý định ám hại Beauvoir.
Khi cuốn sách Adieux: a Farewell to Sartre được Beauvoir cho xuất bản năm 1981, Arlette Elkaïm đã viết một bức thư ngỏ gửi Beauvoir trên tờ Libération với những lời lẽ như: "Bà đã lạm dụng quyền lực của mình một cách thô bạo, bà đã đi quá xa rồi".
Ngày nay, hai người thừa kế của Sartre và Beauvoir đều đã ở vào tuổi 60. Sylvie Le Bon thường đội một chiếc mũ màu đen trên đầu y như người mẹ nuôi của bà ngày xưa. Trước đây bà là giáo viên triết học và bây giờ đã nghỉ hưu. Còn Arlette Elkaïm lựa chọn cách sống lánh đời. Cả hai đều đang sống ở Montparnasse, sống gần nhau trong những căn hộ mà Sartre và de Beauvoir đã mua cho họ. Hai người phụ nữ vẫn ngày đêm lần giở những kỷ vật của hai con người nổi tiếng và từng rất gắn bó với nhau kia để lại, nhưng họ không bao giờ chuyện trò với nhau.
(Nguồn: AP)
|
