Đời sống văn nghệ

Thứ ba, 30/08/2005, 08:08
 

Tác phẩm của Shakespeare chứa thông điệp mã hóa?

Thanh Huyền

Tuy chưa được xuất bản nhưng cuốn sách "Shadowplay" của Clare Asquith đã gây xôn xao dư luận tại Anh bởi nó đưa ra một giả thuyết rằng, Shakespeare có thể là một người nuôi tư tưởng chống đối thể chế chính trị đương thời bằng những thông điệp được mã hóa một cách bí mật trong những sáng tác của ông.

Bằng nỗ lực lý giải cái được gọi là "những mật mã" trong tác phẩm của William Shakespeare, tác giả Clare Asquith cho rằng, kịch, thơ của Shakespeare không chỉ là những tác phẩm văn học mang ý nghĩa giải trí đơn thuần mà còn là nơi để ông ngấm ngầm che giấu những mưu đồ chống đối của mình một cách kín đáo dưới triều đại Elizabeth hà khắc. Những bài thơ và những vở kịch của ông giống như một trò chơi ô chữ ẩn giấu những mối liên hệ mật thiết về niềm tin mạnh mẽ của ông với Thiên chúa giáo và những lo lắng của nhà thơ cho tương lai của nước Anh. Bên cạnh việc đưa ra nghi vấn này, Asquith còn tuyên bố, chính bà là người đầu tiên giải mã được những bí mật của Shakespeare.

"Người ta chưa từng phát hiện ra điều này trước đây bởi họ không thưởng thức những sáng tác của nhà văn trong toàn bộ tính chỉnh thể của nó. Còn tôi, tôi móc nối các hiện tượng vào với nhau và phát hiện ra rằng chúng ta đã có những nhìn nhận chưa thật sự chính xác về lịch sử bằng con mắt của những người theo đạo Tin lành", bà nói.

Một thực tế hầu như đã được công nhận rộng rãi là thời Shakespeare sống không hẳn là thời kỳ "Nước Anh vui vẻ" như được nhắc đến trong sử sách. Chỉ có điều những quan điểm chống đối thời bấy giờ ngay lập tức bị trừng trị một cách hà khắc và cơ quan kiểm duyệt chẳng ngại ngần gì mà không thiêu hủy ngay những sáng tác có mầm mống nổi loạn.

Kết quả là cuộc kháng cự của những người theo Catholic đã phát triển một hệ thống mật mã thông qua ngôn ngữ. Hệ thống này 70 năm sau được Shakespeare sử dụng và phát triển thêm qua những sáng tác của mình.

"Chắc chắn là họ có một hệ thống những mật mã bằng ngôn ngữ và Shakespeare đã sử dụng nó như cái cách mà nhà soạn nhạc Shostakovich sau này sử dụng vì những mục đích chính trị trong thế kỷ 20", Asquith phân tích.

Asquith là vợ của một nhà ngoại giao Anh, chồng bà từng làm việc tại Matxcơva và Kiev trong thời kỳ chiến tranh lạnh. Bà cho biết, trong khoảng thời gian sống cùng chồng tại nước Nga Xôviết, bà đã hiểu thế nào là những quan điểm bất đồng được kín đáo bộc lộ trong những tác phẩm sân khấu.

Bà cho biết, Shakespeare có sử dụng một số mật mã thông dụng của công giáo lúc bấy giờ như từ "tempest" hoặc "storm" là sự ám chỉ đến những khủng hoảng trong xã hội nước Anh thời bấy giờ. Mặt khác, ông còn tạo ra những mật mã mới. Asquith chỉ ra rằng Shakespeare sở hữu một khối lượng những thuật ngữ về những tình yêu lãng mạn nhiều hơn hẳn những người bình thường khác.

"Lòng chung thủy trong tình yêu" là cách Shakespeare dùng để ám chỉ tầm quan trọng của niềm tin của con người đối với những tín ngưỡng truyền thống. Đặc biệt, lối chơi chữ và những so sánh ẩn dụ của nhà văn thường xoay quanh những cụm từ mang tính chất chìa khóa nhất định. Chẳng hạn như những từ như "sunburned" hoặc "tanned" thường được ám chỉ đến Chúa và được hiểu là Công giáo đích thực.

Được cổ vũ bởi những lời nhận xét như "một cuốn sách hiếm hoi, có ý nghĩa và đáng để đọc" (Piers Paul Read - nhà nghiên cứu về Công giáo) hay "một tác giả thật sự đam mê với công việc giải mã những điều bí ẩn trong những tác phẩm của Shakespeare" (Tom Paulin); "Shadowplay" tiếp tục đưa ra một nhận định đáng ngạc nhiên: có thế Shakespeare từng theo học tại Oxford để có được những kiến thức phong phú hơn về sự mã hóa này.

Giả thuyết này đã đi ngược lại những gì độc giả xưa nay được biết về học vấn của nhà văn, rằng ông chỉ là người bập bõm với những kiến thức người ta dạy ở phổ thông dưới thời Elizabeth.

Asquith viết: "Bạn sẽ có cơ hội đi sâu vào cuộc đời của nhà văn nếu bạn quan tâm đến những thông điệp được mã hóa. Như những tín đồ công giáo đương thời, Shakespeare chắc chắn đã tham dự những khóa học tại Oxford nhưng không đăng ký một cách chính thức. Và sự theo học một cách không chính thức ấy cũng có nghĩa là ông sẽ không bắt buộc phải bỏ tín ngưỡng chính thống của mình".

Cuốn sách đã làm bùng nổ lên những cuộc tranh cãi giữa các nhà nghiên cứu. Nhà sử học Antonia Fraser nhận xét, nó như là "một câu chuyện điều tra trong văn học".

Và sau đây là một số giải mã của Clare Asquith về ngôn ngữ trong tác phẩm của Shakespeare:

Sunburn:

Từ Sun (Mặt trời) ám chỉ đến đấng tối cao nên từ "sunburn" có ý nghĩa là gần gũi với Chúa. Shakespeare cũng miêu tả bản thân ông như là một kẻ gần gũi với Chúa.

Turtle dove:

Một hình ảnh truyền thống dùng để chỉ những tông đồ trung thành với Chúa

Nightingale:

Câu chuyện về Philomela, người sau đó đã biến thành một con chim sơn ca - một biểu tượng cho sự mất dần đi tính thiêng liêng của Giáo hội.

Red rose:

Một thuật ngữ được những người Catholics dùng để chỉ tín ngưỡng truyền thống của mình.

Dark:

Ám chỉ đạo Tin lành, hình thức tôn giáo mới ra đời.

Five:

Tương ứng với 5 nỗi đau mà Đức Chúa phải chịu đựng.

(Nguồn: The Observer)

Các bài khác:
 

 
Tác giả Tôtem sói lộ diện
Góp ý với Y Ban về "I am Đàn bà"
Vi Thùy Linh từng mơ làm diễn viên điện ảnh
Nguyễn Ngọc Tư: 'Tôi điên không đều'
 
 
A B C D Đ E F G H
I J K L M N O P Q
R S T U V W X Y Z
Thiếu nữ đeo hoa tai ngọc trai
Bí ẩn về con chó lúc nửa đêm
Ring - vòng tròn ác nghiệt
Mio, con trai ta