|
Tầm xuân
Tập hồi ức nặng trĩu hoài niệm của nhà nghiên cứu Đặng Anh Đào - con gái nhà văn Đặng Thai Mai.
Tên sách: Tầm xuân
Tác giả: Đặng Anh Đào
NXB Hội Nhà văn và Trung tâm Ngôn ngữ Văn hóa Đông Tây, 12/2005
Cô con gái nhỏ của nhà văn Đặng Thai Mai vốn là một chuyên gia văn học phương Tây, tác giả của những công trình nghiên cứu uy tín về Samuel Beckett, Franz Kafka, Ernest Hemingway... Nhưng trong cuốn sách này, bà xuất hiện như một người dẫn chuyện, kể lại những mẩu ký ức êm đềm về người thân và những tháng ngày quá khứ của chính mình với tất cả những buồn, vui, mơ mộng.
Trong lời mở đầu, bà tâm sự: "Cuốn hồi ký này có sự khác biệt, ít nhất là ở tính chất không liên tục, nhảy quãng về thời gian, về không gian, về hình ảnh của hồi ức. Nhiều khi, một kỷ niệm xuất hiện ở những trang đầu, rồi những mảnh vỡ của nó lại trở đi trở lại ở những câu chuyện sau, với những biến thái, dị bản mới".
Trong chuỗi ký ức không liên tục, không có thứ tự và dường như cũng không được sắp xếp của tác giả, chân dung ông đồ xứ nghệ Đặng Thai Mai hiện lên khá rõ nét. Cô con gái lặng lẽ quan sát ba qua một tách trà, thú cà phê, thói quen khảnh ăn, yêu chiều người làm nhưng lại rất đỗi khó tính với vợ con và học trò: "Cả trường đều khét tiếng "Mai đen". Có một anh học trò yếu tim sợ ba tôi đến mức ba tôi không dám gọi lên bảng, e anh ta bị ngất trên bục". Mảnh đất xứ Nghệ với vô vàn giai thoại lạ lẫm cũng được kể lại sinh động trong trang sách qua con mắt ngây thơ của tác giả khi còn là một cô bé: "Nơi đó vẫn tồn tại những huyền thoại, cả về gia đình họ Đặng nữa. Bõ Vân và những người già kể rằng: khi bà nội mang thai ba tôi, ở bụi tre trước cửa nhà đêm nào cũng có tiếng đọc sách. Tới ngày sinh ra ba tôi, đột nhiên tiếng đọc sách im bặt".
Cuốn sách còn ghi lại câu chuyện gần gũi và xúc động về những thế hệ nhà văn hoặc cùng thời hoặc là học trò của Đặng Thai Mai như Văn Cao, Nguyễn Đình Thi, Tào Mạt, Quang Dũng...
Hình ảnh bản thân tác giả được khắc họa không nhiều, nhưng nếu để ý độc giả có thể xâu chuỗi quá trình sinh ra, lớn lên và trưởng thành của một trong 4 cô con gái tài năng của nhà văn họ Đặng. Người ta có thể dễ dàng nhận thấy hình ảnh tác giả từ khi còn là một cô bé khao khát có được chiếc "vành cánh bạc" qua những tháng ngày ê a hát những bài hát tiếng Pháp, chép Chinh phụ ngâm cho ba đến lúc đã trở thành một học giả tên tuổi, tham gia những cuộc hội thảo lớn trên thế giới. Văn nghiên cứu của Đặng Anh Đào uyên bác, chính xác và sắc sảo, còn lối viết hồi ký của bà rất đỗi giản dị, tình cảm và hài hước.
Tầm xuân, với tác giả là cái quá khứ, mà "khi đi qua đó, ta chỉ thấy những gì trẻ trung, sống động, có thể đau buồn, nhưng không có sự câm lặng và chết chóc. Dù cho tất cả những gì thuộc về quá khứ của tôi có tầm thường, dù cho tôi chỉ là một nhân chứng nhỏ bé với tầm nhìn hạn chế đi chăng nữa...".
Thu Hà
|
