|
Tranh cãi về chuyện tình lãng mạn của Goethe
Hà Linh
Johann Wolfgang Goethe - đại văn hào người Đức - từng có mối tình bí mật với một nữ công tước quý phái. Giả thuyết này đã khiến độc giả Đức xôn xao từ năm 2003.
Nhưng đến nay, giới học giả nghiên cứu về Goethe mới bày tỏ quan điểm của mình về chuyện tình tác giả Faust.
Năm 2003, Ettore Ghibellino xuất bản cuốn sách Goethe and Anna Amalia: A Forbidden Love? (Goethe và Anna Amalia: Một tình yêu bị cấm đoán?). Trong đó, Ghibellino khẳng định, Goethe (1749-1832) từng có mối quan hệ tình cảm sâu nặng và lâu dài với Anna Amalia (1739-1807) - người phụ nữ hơn ông 10 tuổi và lúc bấy giờ đang trị vì công quốc Weimar. Ghibellino sinh ra ở Đức nhưng lớn lên ở Italy. Hiện ông sống tại Weimar - nơi Goethe gắn bó phần lớn cuộc đời mình.
 |
| Nhà văn Goethe. |
Trước khi giả thuyết của Ghibellino ra đời, sách vở và công chúng Đức đã xôn xao nhiều về cuộc sống riêng tư của nhà văn nổi tiếng. Các cuộc tranh luận thường không tập trung vào câu hỏi Goethe yêu như thế nào mà là Goethe yêu ai? Đề tài tình yêu bị cấm đoán cũng thường xuất hiện trong tác phẩm của nhà văn. Ông từng nổi danh khắp châu Âu sau khi xuất bản cuốn tiểu thuyết The Sorrows of Young Werther (Nỗi đau của chàng Werther). Tác phẩm được coi là thể hiện đậm nét cái tôi cá nhân của tác giả.
Tại Đức, thơ của Goethe được đưa nhiều vào sách giáo khoa để dạy cho học sinh trung học. Từ thế hệ này qua thế hệ khác, người Đức được dạy rằng, Goethe từng có mối tình trong sáng, không vướng màu sắc nhục dục với Charlotte von Stein (1742-1827), vợ của một quan chức triều đình Weimar. Ghibellino khẳng định, đó chỉ thứ bình phong để che đậy tình yêu đích thực với nữ công tước góa chồng và yêu văn học Anna Amalia.
Tuy nhiên, Hội văn học kinh điển Weimar đã lên tiếng phản bác lập luận của Ghibellino. Họ cho rằng, đây là một giai thoại mâu thuẫn với những cứ liệu lịch sử. Một học giả cho rằng, Ghibellino chỉ là “kẻ cố tình tìm cách thỏa mãn sự hiếu kỳ của những độc giả thích nhòm lỗ khóa”.
 |
| Liệu họ có phải là một cặp? |
Còn Heike Spies, hiện làm việc tại bảo tàng Goethe ở thành phố Duesseldorf khẳng định, Ghibellino đã chỉ đưa ra nửa sự thật, tìm cách tách những dẫn chứng văn học ra khỏi bối cảnh lịch sử để phục vụ cho luận điểm của mình.
Ghibellino vốn không phải là người nghiên cứu về văn học. Ông là luật sư. Nhằm biện giải cho giả thuyết của mình, Ghibellino cho biết, ông là người sinh ra, có thời gian lâu dài gắn bó và am hiểu về đất nước của Goethe. Ghibellino sinh ra trong một gia đình có nguồn gốc La Mã. Bố mẹ Ghibellino từng sống ở Đức. Ghibellino lấy bằng tiến sĩ luật học tại Đại học Bayreuth, Đức.
Tuần trước, tạp chí Der Spiegel đưa tin, Ghibellino hiện rất nỗ lực tìm cách bảo vệ luận điểm của mình. Ông cùng một số người ủng hộ đã thành lập Hội Anna Amalia và Goethe. Còn những người chống đối lại tổ chức cuộc hội thảo bàn về thông tin, Anna Amalia - người bảo trợ cho Goethe cũng đồng thời là người tình của nhà văn.
 |
| Cuốn sách gây tranh luận của Ettore Ghibellino. |
Phần lớn học giả cho rằng, Anna Amalia, người từng có thời gian trị vì Weimar cho tới khi con trai bà là Carl August đủ lớn để tiếp quản ngôi vị, là một phụ nữ nhan sắc trung bình và tính tình hơi lập dị. Nên bà không thể nào đủ hấp dẫn để có một cuộc tình lãng mạn với nhà văn. Anna Amalia chỉ giúp đỡ Goethe với tư cách là nhà bảo trợ, nuôi dưỡng một thiên tài cho công quốc của con trai. Spies cũng khẳng định, những ai biết rõ cuộc sống của hai con người này đều dễ dàng khẳng định, họ không thể nào là một cặp.
Thực tế, những bằng chứng về mối quan hệ giữa Anna Amalia và Goethe chỉ là các chi tiết lẻ tẻ mang tính chất suy diễn. Người ta thậm chí còn không tìm thấy chứng cứ cho thấy nhà văn từng có quan hệ thể xác với phụ nữ. Tuy nhiên, điều khiến dư luận băn khoăn là ở chỗ: ai là người đã khiến Goethe viết hàng trăm bức thư say đắm trong khoảng 1776 - 1789 với những lời nồng nàn như “em, thiên thần của thiên đường” hay “người độc nhất của phái đẹp”. Xưa nay, xung quanh cuộc sống của Goethe vốn tồn tại không ít tin đồn. Người ta còn cho rằng, Charlotte von Stein, bạn tri giao của nhà văn, từng vái lạy Goethe, van xin ông để bà sắp xếp một cuộc hò hẹn cho ông và người phụ nữ khác.
(Nguồn: dw-world)
|
