|
Orhan Pamuk nhận học vị tiến sĩ tại quê nhà
Hà Linh
Vừa trở về nhà sau chuyến thăm dài sang Mỹ, Orhan Pamuk được người dân Thổ Nhĩ Kỳ chào đón với bằng tiến sĩ danh dự do Đại học Bosphorus trao tặng. Pamuk là nhà văn đoạt giải Nobel cô đơn nhất, ông được người nước ngoài vinh danh nhưng thường bị ghẻ lạnh ngay tại chính quê hương mình.
 |
| Pamuk tại lễ nhận giải Nobel. |
“Được ngợi ca trên chính Tổ quốc mình là một niềm tự hào vô cùng to lớn. Tôi rất hạnh phúc”, Pamuk phát biểu trước đông đảo cử tỏa nhiệt liệt chúc mừng ông.
Giáo sư Ayse Soysal, hiệu trưởng Đại học Bosphorus, đã khẳng định những đóng góp quan trọng của Pamuk trong việc phát triển nền văn học Thổ Nhĩ Kỳ và giới thiệu văn hóa, ngôn ngữ nước này đến với toàn thế giới.
Trong bài phát biểu đáp từ, Pamuk nhấn mạnh đến tầm quan trọng của tự do đối với tầng lớp trí thức, hay theo cách gọi của ông là “không gian để thể hiện sự hiếu kỳ” và quyền được phát biểu trước những hiện tượng vô trách nhiệm. Nhà văn ngợi ca Đại học Bosphorus vì đã dũng cảm bảo vệ cuộc sống và quyền lợi của các học giả trên toàn quốc. “Không một bằng tiến sĩ danh dự từ bất cứ nơi nào trên thế giới có ý nghĩa với tôi như danh hiệu này”, ông nói. Pamuk cười một cách e thẹn khi được khoác lên người chiếc áo khoác truyền thống dành cho học vị tiến sĩ. “Suốt đêm qua tôi không ngủ được”, nhà văn thú nhận. 40 năm trước, Pamuk cũng từng là một sinh viên tại đại học này.
“Giữa Orhan Pamuk và đại học có một mối quan hệ đặc biệt”, Jale Parla - giáo sư văn học tại Bosphorus - cho biết. Năm 1982, khi xuất bản Cevdet Bey and his Sons (Cevdet Bey và các con trai) – cuốn tiểu thuyết được viết theo phong cách của Dostoyevsky, Pamuk nhanh chóng nhận được những nhận xét thiện cảm của giới phê bình. Nhưng khi chuyển sang phong cách hậu hiện đại, hai tác phẩm sau đó của ông như The White Castle (Lâu đài trắng) và The Black Book (Sách đen) lại không được chào đón nhiệt tình và bị rơi vào sự im lặng một cách khó hiểu. Chính Nüket Esen, nay là chủ nhiệm khoa văn học Đại học Bosphorus và giáo sư Parla là những người đã dự báo rằng, Pamuk sẽ là người tiên phong, mở ra một hướng đi mới cho văn học Thổ Nhĩ Kỳ.
 |
| Nhà văn và các sinh viên. |
Cách đây không lâu, cuộc sống của Pamuk rơi vào chuỗi ngày u tối khi ông đưa ra những nhận xét thẳng thắn với một nhà báo Thụy Sĩ về cái chết của hàng triệu người Armenia tại Thổ Nhĩ Kỳ đầu thế kỷ 20. Một phiên tòa đã được mở năm 2005 để xử nhà văn về tội “sỉ nhục quốc thể”. Rất đông các nhà dân tộc chủ nghĩa - những người đã gán cho ông tội “phản bội Tổ quốc” đã tham dự và cáo buộc nhà văn. Nhưng cuối cùng tòa xử ông trắng án. Nhiều tờ báo lớn tại nước này cho rằng, Pamuk chỉ trích lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ nhằm lấy lòng Ủy ban Nobel, giành lợi thế trong cuộc chạy đua tới giải thưởng văn học danh giá nhất trên thế giới. Một số người phụ trách trang các tờ báo đó cũng có mặt tại buổi lễ vinh danh nhà văn của Đại học Bosphorus.
An ninh được thắt chặt tại buổi lễ trao học vị danh dự nhưng được triển khai khá âm thầm chứ không quá phô trương. “Phản ứng thù địch Orhan Pamuk của những nhóm người đối nghịch với ông tỏ ra không mạnh mẽ như chúng tôi nghĩ”, một đại diện của trường đại học cho biết.
Trong lễ vinh danh nhà văn, ban giám hiệu trường đại học đã nhấn mạnh, hành động của họ không mang ý nghĩa chính trị. Nhưng một số giảng viên của trường lấy làm hài lòng khi danh hiệu được trao cho một thiên tài trong lĩnh vực sáng tác lại dám nói thẳng những suy nghĩ của chính mình. Pamuk không tỏ ra thất vọng trước thái độ né tránh của Bosphorus. Ông phát biểu trong diễn văn: “Một xã hội không tự do sẽ không có tương lai”.
Đầu tháng này, trong chuyến thăm Đức để quảng bá sách, nhà văn cũng vừa nhận được học vị tiến sĩ danh dự do Đại học Berlin trao tặng.
(Nguồn: Zaman)
|
