|
Irène Némirovsky 'tái sinh' nhờ những tiểu thuyết chưa xuất bản
Sống tha hương nay đây mai đó rồi qua đời trong trại tập trung Auschwitz của Đức quốc xã, Irène Némirovsky là một trong những nhà văn bất hạnh nhất của thời buổi loạn ly đầu thế kỷ 20. Nhưng sang thế kỷ 21, với một loạt tiểu thuyết bị lãng quên nay được xuất bản, nhà văn đã "tái sinh" trong lòng độc giả.
Bắt đầu với Suite Française. Xuất bản lần đầu tiên năm 2004, cuốn sách tiêu thụ được 600.000 tiếng Pháp và gần 1 triệu bản với hơn 30 ngôn ngữ khác. Tất nhiên, sau thành công vang dội đó, dễ dự đoán là những tiểu thuyết trước đây của nhà văn sẽ được "moi" lên, dịch và xuất bản lại.
Bây giờ, người ta vừa tìm thêm được một tác phẩm nữa chưa từng được công bố của Némirovsky - Chaleur du Sang - một câu chuyện ấn tượng về tình yêu, sự phản bội và cái chết diễn ra ở ngôi làng Burgundy. Cuốn sách, xuất bản trong tháng 3, lại hâm nóng thêm những bài phê bình về nhà văn đã thuộc về thiên cổ này.
Sự khác thường trong trường hợp của Némirovsky là ở chỗ: hơn 60 năm sau khi sáng tác, Suite Française mới được công bố. Còn các tiểu thuyết khác của bà đã ra mắt từ thập niên 30 của thế kỷ trước.
Nhưng điều đó không ngăn cản sự hồi sinh của chúng.
“Chúng tôi đã lên kế hoạch xuất bản 4 cuốn của Némirovsky”, Olivier Nora, giám đốc NXB Éditions Grasset cho biết. Tất cả đều được phát hành tại các quốc gia đã mua bản quyền cuốn Suite Française.
 |
| Irène Némirovsky và con gái Denise năm 1930. Ảnh: nytimes. |
Albin Michel, người sở hữu tác quyền 9 đầu sách của Némirovsky công bố, các tác phẩm khác của nhà văn cũng đạt được những thành công tương tự Suite Française trong việc giao dịch tác quyền cũng như tiêu thụ sách tại các thị trường như Đức, Italy, Nga, Tây Ban Nha, Anh. Đặc biệt, các nhà xuất bản Mỹ tỏ ra hào hứng nhất.
Bây giờ, để củng cố thêm cho sức mạnh tái sinh của Némirovsky là cuốn tiểu thuyết Chaleur du Sang. Cũng giống như Suite Française, tác phẩm chưa từng được công bố này bị vùi lấp giữa đống bản thảo lộn xộn của Némirovsky mà hai con gái bà là Denise và Élisabeth Epstein còn giữ lại đến ngày nay. Chồng nhà văn, ông Michel Epstein đã qua đời tại Auschwitz tháng 11/1942, 3 tháng sau cái chết của Némirovsky.
Hàng chục năm sau chiến tranh, Denise và Élisabeth đã rất ngần ngại và không muốn lật mở lại những trang di cảo đau buồn của mẹ. Nhưng sau khi Élisabeth qua đời năm 1996, Denise bắt đầu chép lại bản thảo viết tay cuốn Suite Française. Năm 2004, cuốn sách được Éditions Denoël xuất bản ở Paris.
 |
| Ấn bản tiếng Pháp cuốn Chaleur du Sang. Ảnh: Amazon. | Denise Epstein, năm nay 77 tuổi, hiện sống tại Toulouse, nhớ lại rằng, cha cô là người thường xuyên đánh máy các bản thảo của Némirovsky. Trong số những trang giấy mà nhà văn để lại, con gái bà tìm thấy 10 trang Chaleur du Sang đã được đánh máy. Nhưng đó chỉ là một phần nhỏ dang dở của cuốn sách. Năm 2005, để những di cảo của Némirovsky được bảo quản một cách tốt nhất, Denise đã gửi chúng đến Viện lưu trữ tư liệu xuất bản đương đại ở Paris. Tại đây, Olivier Philipponnat và Patrick Lienhardt – hai nhà tiểu sử trong quá trình tìm tư liệu về Némirovsky đã phát hiện ra phần còn lại của cuốn tiểu thuyết – bằng chữ viết tay, nhỏ xíu.
Tác phẩm sau đó đã được Denoël xuất bản, chỉ dày 155 trang và có quy mô nhỏ hơn nhiều so với Suite Française. Trước khi viết Suite Française, Némirovsky đã hình dung ra tầm cỡ của một Chiến tranh và Hòa bình với tất cả 5 tập. Nhưng cho đến khi bị bắt, Bà mới chỉ hoàn thành có 2: Storm in June và Dolce.
Storm in June là bức tranh đặc biệt tái hiện cảnh di tản của tầng lớp tư sản Paris trước sự càn quét của quân đội Đức đầu năm 1940. Dolce trong khi đó là câu chuyện cảm động về tình yêu câm lặng của một phụ nữ Pháp với một tên lính Đức – người đóng quân ngay trong nhà mẹ chồng cô.
Điểm tương đồng giữa Dolce và Chaleur du Sang là cả hai đều lấy bối cảnh từ một ngôi làng có nguyên mẫu là Issy-l’Évêque ở Burgundy, nơi Némirovsky ẩn nấp.
Cũng như Suite Française, số phận của những người Do Thái bi bắt giữ ở Pháp không được đề cập đến trong Chaleur du Sang. Có chăng, chỉ ở David Golder (David đãi vàng) – cuốn tiểu thuyết đầu tay của Némirovsky – thái độ của bà với người Do Thái mới gây nên những cuộc tranh luận sôi nổi.
David Golder tái hiện cuộc sống giàu có nhưng đầy đắng cay của một người Do Thái tản cư đến Paris. Tuy mang gốc Do Thái nhưng Némirovsky chơi với cả những người có tư tưởng kỳ thị Do Thái và từng viết truyện ngắn gửi tới các báo cánh hữu. Năm 1940, gia đình nhà văn cải sang đạo Thiên chúa (nhưng việc làm này cũng không cứu được hai vợ chồng bà).
Olivier Rubinstein, giám đốc NXB Éditions Denoël cho biết: “Khi tôi và Denise đến Israel để chuẩn bị xuất bản cuốn Suite Française bằng tiếng Hebrew, chúng tôi được biết, ở đây, người ta bàn tán một cách rất ác ý rằng, nhà văn có thể là một người mang tư tưởng bài Do Thái”.
Dù sao thì Chaleur du Sang và những ấn phẩm mới được xuất bản hoặc tái bản như Le Bal: Autumn và David Golder cũng chứng minh được rằng, Suite Française không phải là viên kim cương độc nhất trong một sự nghiệp văn học mà nếu không có chúng, sẽ trở nên rất đỗi bình thường. Némirovsky đã được trả lại vị trí xứng đáng của mình trong nhóm nhỏ các nhà văn nước ngoài có đóng góp lớn cho sự giàu có của nền văn học Pháp.
Hà Linh dịch
(Nguồn: nytimes)
|
