Chân dung

Thứ hai, 13/11/2006, 09:29
 

Ngô Phàm và thành công bước đầu trên văn đàn Mỹ

Wu, Olivia

Ngô Phàm sang Mỹ cách đây 9 năm. Sau khi tốt nghiệp đại học tại Stanford, cô được tuyển dụng làm chuyên gia phân tích cho hãng Yahoo tại Santa Clara. Nhưng làm việc trong một tập đoàn công nghệ cao luôn khiến cô cảm thấy căng thẳng đến nghẹt thở. Cô đã tìm đến với nguồn suối văn chương.

4 năm trước, khi loay hoay tìm đầu ra cho cuốn tiểu thuyết đầu tay February Flowers (Hoa tháng hai), cây bút trẻ Ngô Phàm (Fan Wu) không thể hình dung được rằng, cô sẽ góp vai trò quan trọng thúc đẩy sự ra đời của một nhà xuất bản. Tại hội chợ sách Bắc Kinh lần thứ 13, tập đoàn Macmillan đã công bố thành lập Picador Asia - một chi nhánh xuất bản của tập đoàn này với mục tiêu hướng tới các nhà văn trẻ châu Á - Thái Bình Dương.

Hoa tháng hai là sản phẩm ra mắt của Picador châu Á. Thực tế, Ngô Phàm viết Hoa tháng hai một phần là để thử thách vốn tiếng Anh của mình.

Rất nhiều nhà xuất bản trên khắp thế giới đã hội tụ tại Hội chợ sách Bắc Kinh, một trong những sự kiện lớn nhất trong năm của ngành xuất bản Trung Quốc, nhằm tìm kiếm những cây bút triển vọng của đất nước rộng lớn này. Hai tập đoàn lớn là Penguin và HarperCollins đồng thời tăng cường khai thác thị trường Trung Quốc bằng cách đẩy mạnh dịch và xuất bản sang tiếng Trung các đầu sách văn học cổ điển Anh, đặc biệt là tác phẩm dành cho thiếu nhi.
Nhà văn Ngô Phàm.

Jane Friedman, chủ tịch HarperCollin cho biết, tập đoàn sẽ hợp tác với Nhà xuất bản Nhân dân Trung Quốc dịch và giới thiệu các tác giả trẻ nước này đến nhiều quốc gia trên thế giới.

Toby Eady - đại diện văn học tại London - người đã gửi Hoa tháng hai của Ngô Phàm đến nhà xuất bản Macmillan, cho rằng, nguyên nhân khiến cho độc giả phương Tây ít biết đến văn học đương đại Trung Quốc, ít hiểu về xã hội Trung Quốc hiện tại là do sự thiếu vắng các bản dịch văn học có chất lượng. Ngô Phàm khắc phục được hạn chế này vì cô viết được bằng tiếng Anh.

Ngô Phàm sang Mỹ cách đây 9 năm. Sau khi tốt nghiệp đại học tại Stanford, cô được tuyển dụng làm chuyên gia phân tích cho hãng Yahoo tại Santa Clara. Nhưng làm việc trong một tập đoàn công nghệ cao luôn khiến cô cảm thấy căng thẳng đến nghẹt thở.

"Dần dà, văn chương trở lại với tôi”, cô nói. Dù được một nhà đầu tư sẵn sàng chi vốn cho cô trở về Trung Quốc, mở một công ty kinh doang trên mạng nhưng Ngô Phàm đã từ chối. Từng là một sinh viên ngành văn, lại là con gái của một nhà thơ bị cuộc Đại cách mạng văn hoá cắt ngang sự nghiệp, Wu hiểu rõ, văn chương mới là tình yêu thứ nhất của cô.

Nhận thấy vốn tiếng Anh của mình còn yếu, Ngô Phàm lao vào học tiếng Anh bằng cách tìm đọc tác phẩm của các nhà văn Mỹ. Cô lùng sục và ngốn sạch những sáng tác của Truman Capote, Raymond Carver, John Cheever và J. D. Salinger. Khác với các đồng nghiệp, chỉ biết ăn, ngủ và đọc sách về công nghệ, Ngô Phàm dành hết khoảng thời gian rỗi để thưởng thức các tác phẩm văn học Mỹ. Năm 2002, cô bắt đầu viết Hoa tháng hai, câu chuyện về hai sinh viên đại học tại miền nam Trung Quốc trong những năm 1990. Quan trọng hơn, tác phẩm đề cập đến sự thay đổi chóng vánh của xã hội Trung Hoa trong đó khoảng cách giữa các thế hệ được đo bằng hàng thế kỷ.
Trang bìa cuốn Hoa tháng hai.
Trang bìa cuốn "Hoa tháng hai".

"Khoảng cách giữa các thế hệ không thể nào được lấp đầy. Bạn luôn phải sống trong sự ràng buộc với quá khứ của tổ tiên. Tất nhiên, bạn cũng có thể dứt bỏ, nhưng sẽ phải trả giá. Bạn không thể nào quên quá khứ được đâu”, nhà văn cho biết.

2 nhân vật chính trong tác phẩm là Ming - cô gái 17 tuổi ngây thơ nhút nhát, mọt sách và Yan, cô gái 24 tuổi sôi động, ham vui, thích tiệc tùng. Họ là hai người bạn thân thiết, trong mắt Yan, Ming như một “sinh vật lạ”, để cô thoả sức trêu đùa, bóng dáng của những ngày tuổi trẻ ngây thơ, trong sáng mà cô từng đánh mất. Còn với Ming, Yan là phụ nữ từng trải, đến từ thế giới hiện đại, hào nhoáng và hợp thời. Hai người xuất thân trong những hoàn cảnh khác xa nhau, nên tuy là bạn, người này vẫn luôn tìm cách giấu kín qua khứ của mình với người kia. Hoa tháng hai là câu chuyện về sự mất mát, về sự xung đột giữa các nền văn hoá trong thời đại toàn cầu hoá.

Tình yêu và sự cứu rỗi có thể cũng được tác giả đề cập đến trong cuốn tiểu thuyết, nhưng nó chỉ ẩn hiện thấp thoáng trước sự lấn át của những trang viết về quá trình phát triển mạnh mẽ của xã hội Trung Quốc. Trong quá trình hiện đại hoá, Trung Quốc đã đánh mất nhiều thứ. “Bạn mất đi tình bạn hoặc sự trong sáng, vô tư - những điều không lấy lại được bao giờ”, Ngô tâm sự.

Ngô Phàm lớn lên tại một vùng nông thôn ở miền nam Trung Quốc, nơi cha cô phải đi cải tạo trong thời kỳ Cách mạng văn hoá. Dù đây đó, có không ít những sự việc xấu xa đã viết lên cuộc Cách mạng văn hoá những trang ảm đạm nhưng những gì gia đình cô được chứng kiến trong những ngày sống ở nơi đây phần nhiều vẫn là điều thiện.

"Trên đồng ruộng, con người ta sống rất chân thành với nhau. Mọi người cho bố mẹ tôi vay tiền, cho chúng tôi gạo và thức ăn. Hình ảnh này của đất nước Trung Quốc đã nhanh chóng biến mất và dường như không còn tồn tại trong những thành phố lớn, sặc mùi vật chất ngày nay”, cô nói.

Dù nghèo, Ngô Phàm vẫn dành thời gian thưởng thức thú vui của mình trong thư viện của cha. Vốn là một giáo viên, nhà thơ, tuy bị tập trung về nông thôn cải tạo nhưng cha cô vẫn giữ được cho mình một kho sách. Đây là nơi cô bé Phàm thường chìm đắm trong các tác phẩm dịch văn học Nga như Chiến tranh và Hoà bình. Lúc đó, Ngô Phàm ngỡ rằng, tất cả tiểu thuyết đều cần có cái giọng nghiêm trang, bề thế và vì thế, cô không mất hứng thú với phong cách viết nhẹ nhàng, tình cảm.

Cho đến khi sang Mỹ, cô mới nhận ra không phải tiểu thuyết nào cũng được thưởng thức theo kiểu sáng tác của Tolstoy. Ở Mỹ, Ngô Phàm được chứng kiến thái độ cởi mở, sẵn sàng chia sẻ giữa những người phụ nữ khác nhau về gia cảnh, nguồn gốc xuất thân. Cô nhận ra có những chủ đề mang tính phổ biến, toàn cầu như: sự tù túng của những cuộc hôn nhân cưỡng ép, vai trò thống trị của đàn ông trong thế giới…

Cô đặt ra nhiệm mục tiêu cho mình, không chỉ học tiếng Anh mà còn phải nghiên cứu kỹ về văn hoá phương Tây, bởi “càng hiểu rõ các nền văn hoá khác, bạn càng am hiểu nền văn hoá của đất nước mình. Trong số các nhà văn lớn của chúng tôi, Lỗ Tấn là một người có kiến thức sâu rộng về nhiều nền văn hoá”, tác giả trẻ tâm sự.

Hoa tháng hai bị khá nhiều nhà xuất bản từ chối trước khi đến tay Macmillan. Họ đòi nhà văn thay đổi một chút về giọng điệu và kết thúc vì phần kết quá hư ảo, không rõ ràng. “Tôi đã trả lời rằng, nếu tôi thay đổi, nó sẽ trở thành một cuốn sách kiểu Mỹ về một người Trung Quốc gốc Mỹ”, nhà văn kể.

(Nguồn: sfgate)  

Các bài khác:
 

 
 
 
 
   
A B C D Đ E F G H
I J K L M N O P Q
R S T U V W X Y Z
Norman Mailer
Gabriel Garcia Marquez
Doris Lessing