|
Dorota Terakowska: 'Tôi mượn ý tưởng của con gái'
Ngay đầu tiểu thuyết "Hoang thai", nữ nhà văn Dorota Terakowska viết: “Cuốn tiểu thuyết này không ra đời, nếu không có ý tưởng kịch bản của con gái tôi, Malgosia Szumowska". Dưới đây là cuộc trò chuyện với tác giả Dorota Terakowska.
- Ai là người đầu tiên nảy ra ý tưởng “Thai”?
- Malgosia, con gái tôi, đạo diễn điện ảnh. Đó là năm 2000, Malgosia được nhận giải thưởng quốc tế đầu tiên về kịch bản cho bộ phim Người hạnh phúc.
Lúc đó tôi vừa nộp bản thảo tiểu thuyết Con nhộng cho nhà xuất bản và bỗng rơi vào trạng thái hụt hẫng kinh khủng (vì tôi đã trao cho nhà xuất bản cái chỉ của riêng tôi, mỗi lúc tôi càng thấy ưu phiền, nhất là khi đại diện nhà xuất bản nói: “Cuốn này được”, thì tôi lại càng cảm thấy là cần vào computer và ấn “delete”).
Thế rồi, một ngày thu năm 2000, tôi đang trong trạng thái hụt hẫng, Malgosia loanh quanh trong nhà bếp, bên ngoài cửa sổ - một buổi ban mai ảm đạm, hai mẹ con pha cà phê, thình lình đài phát thanh đưa tin: “Các nhà khoa học bảo rằng, hình như thai nhi trong bụng mẹ nghe được...”.
“Lạy Chúa, một ý tưởng tuyệt vời cho phim! Con sẽ viết kịch bản!” - Malgosia vui sướng hô to. Còn tôi góp thêm: “Phải gọi Thai là Ono”.
Năm 2001, khi kịch bản của con gái tôi đến Sundance, Mỹ, đã biết là có khả năng đoạt giải thưởng, tôi bèn nói với nó: “Con sướng thật đấy, con có ý tưởng, có kịch bản, còn lúc này mẹ chẳng có gì... Đầu mẹ rỗng tuếch”.
Malgosia nói: “Mẹ mà thích ý tưởng của con, thì mẹ đi mà viết tiểu thuyết! Đường nào thì truyện của mẹ cũng sẽ khác kịch bản của con!”. Mấy tháng liền tôi suy nghĩ về gợi ý của con gái, và khoảng một năm rưỡi sau đó tôi đặt bút viết.
 |
| Nhà văn Dorota Terakowska - tác giả tiểu thuyết "Hoang thai". |
- Hai mẹ con cùng xuất phát từ một điểm: cô gái Ewa chửa hoang, “Thai” trong bụng mẹ. Còn sau đó, mỗi người xây dựng câu chuyện của mình như thế nào?
- Tiểu thuyết và kịch bản chỉ giống nhau ở nữ nhân vật chính (cùng tên Ewa) - trẻ trung, một cô gái bình thường, không một chút kiến thức, bỗng dưng tìm mọi cách bênh vực thế giới trước đứa con trong bụng mình, để cho “Thai” sẵn sàng đến với thế giới này.
Trong kịch bản của Malgosia cô gái Ewa có chửa do tình cờ, còn trong tiểu thuyết của tôi - do bị cưỡng dâm. Còn lại tiểu thuyết và kịch bản hoàn toàn khác nhau, dẫu còn có một nhân vật nữa giống nhau - người cha trong tiểu thuyết và trong phim đều rất nhạy cảm với âm nhạc.
Trong quá trình viết kịch bản Magosia liên tục thay đổi các tình tiết, rốt cuộc “Ono” (Thai) đi theo một hướng khác.
- Thế còn Ewa của bà và “Thai” của bà thì sao?
- Tôi tạo dựng một gia đình hoàn toàn khác với Malgosia, thậm chí địa điểm cũng khác. Ewa của Malgosia sống ở thành phố Krakow, còn Ewa của tôi thì ở một thị trấn nhỏ.
Thế nhưng, cả hai chúng tôi đều chú ý đến lối ứng xử lạnh lùng, không biết thể hiện tình cảm trong một gia đình đương đại, và hai mẹ con chúng tôi, mỗi người phát triển chủ đề này theo cách của mình.
Do tuổi còn trẻ cho nên trong kịch bản của con gái tôi câu chuyện hướng về phía trước, còn tôi - quan sát thế kỷ XXI tôi đồng thời nhìn về quá khứ.
- Giữa hai mẹ con có “Thai” nào không?
- Có. “Thai” chính là Malgosia ngày xưa, là tôi ngày xưa, là một đứa bé vẫn còn chưa ra đời của Malgosia. “Thai” là chính mình, nhưng đồng thời “Thai” cũng là chúng tôi. Khi viết tôi ý thức rằng, nữ nhân vật chính của tôi ra bộ đối thoại với đứa con trong bụng của mình, song thực ra là độc thoại với mình.
Cô gái ra công giảng giải, thuyết phục đứa con trong bụng, song thực ra là giảng giải, thuyết phục chính mình. Ewa trẻ tuổi đời phải phát hiện cho bằng được ở thế giới quanh mình điều mà vì nó cần phải sống, cần phải đến với thế giới này và ở lại đó.
- Hai mẹ con bà có những điểm gì giống nhau?
- Tôi nghĩ, hồi ở tuổi nó tôi không chín chắn được như vậy, tôi biết là mình đã để uổng phí rất nhiều thời gian và những năm gần đây chính là “thời gian tôi tìm lại mình”. Malgosia là một cô gái làm việc hết mình, mà chơi cũng hết mình.
Thời tôi ở tuổi nó, hễ ham chơi là quên công việc. Khi đang học trung học phổ thông Malgosia đã chụp được những tấm ảnh cực đẹp, biết quay phim bằng máy nghiệp dư, say sưa với hội họa và âm nhạc - và tất thảy mọi thứ đó đã đơm hoa kết trái khi con gái tôi vào học Đại học Điện ảnh.
Tôi thường đưa các bản thảo tiểu thuyết của tôi cho cô con gái mới mười mấy tuổi đầu đọc, trước khi gửi tới nhà xuất bản, bởi tôi biết con gái tôi chính là một bạn đọc tuyệt hảo của tôi với bản năng nghệ thuật tuyệt vời.
- Bà nhận xét thế nào về phim của Malgosia?
- Tôi sẽ nhận ra ở đó nhân vật Ewa trong tiểu thuyết, bởi chắc chắn Ewa trên phim cũng chính là Ewa trong truyện. Cả hai cùng kiếm tìm những thứ như nhau, gặp nhiều cam go, lắm trắc trở trên bước đường tìm kiếm. Rốt cuộc tìm thấy được cái ý nghĩa đã bị thất lạc của cuộc trò chuyện đích thực.
Tôi nghĩ, tôi và Malgosia nhìn nhân vật Ewa giống nhau. Ewa của Malgosia có diện mạo của Malgosia Bela, diễn viên, người mẫu (đóng vai Ewa trong phim). Khi Bela đến vùng hồ Mazury gặp chúng tôi, tôi ngắm rất kĩ cô gái này và suy ngẫm, cô gái này là Ewa đến mức nào và không là Ewa đến mức nào.
Bela nhập vai rất nhanh, càng ngày càng đạt hơn. Con gái tôi và cô gái đi vào rừng, ở đó Malgosia hành hạ con bé tới số, bắt tập diễn trên mặt hồ, ở bãi trống, tập các cảnh khác nhau, tập lời thoại...
Xem kịch bản của con gái, tôi khen: “Con đã có được cái khác hẳn những cái mẹ đã biết lâu nay trong điện ảnh. Con đã tìm được cho bộ phim phong cách của mình”. Tôi thích xem những gì con gái tôi làm, còn con gái tôi lại thích đọc những cuốn tiểu thuyết do tay tôi viết...
Renata Radlowska thực hiện
Hoàng Long dịch
(Nguồn: Tiền Phong)
|
