|
Tình thế của Zadie Smith
Sinh năm 1975, Zadie Smith đã là tác giả của 3 cuốn tiểu thuyết, sở hữu hàng loạt giải thưởng văn học trong và ngoài nước. Nữ nhà văn trẻ tuổi này trở thành “ngôi sao” trong làng văn từ rất sớm. Nhưng phải đến “On Beauty”, các nhà phê bình mới đánh giá đây là điểm xuất phát trong hành trình của cô với tư cách là một nhà văn.
Sinh ra tại vùng tây bắc London, Smith mang trong mình hai dòng máu, mẹ là người Jamaica còn bố là người Anh. Cô bé xinh đẹp Zadie làm thơ và viết truyện từ lúc mới 5-6 tuổi nhưng đam mê lớn nhất của cô lúc này không phải là viết lách mà là học nhảy, hát nhạc jazz và mơ mộng trở thành một ngôi sao uốn éo trước ống kính. Chính vì vậy, người thân và các giáo viên của Smith đã rất ngạc nhiên khi cô nộp đơn vào Đại học Cambridge. Dù "anh hoa phát tiết ra ngoài" từ rất sớm nhưng Smith thích tụ tập bạn bè, rong chơi hơn là làm mọt sách trong các thư viện trường học. Trước sự ngỡ ngàng của mọi người, Smith rời quê nhà, khăn gói đến Cambridge học Văn học Anh.
Tốt nghiệp đại học, Smith nhận ra tầm quan trọng của văn chương và công việc viết lách đối với cuộc đời mình. Nhưng cô chưa bao giờ có ý định tham gia một khóa học viết văn nào. Tác giả trẻ tâm sự: “Tôi không bao giờ tham dự một khóa học viết văn nào trong đời cả. Tôi thấy kinh hoàng trước những khóa học như thế. Cách tốt nhất để bạn rèn luyện ngòi bút của mình là đọc sách và học hỏi từ những người khác”. Khởi thảo White Teeth từ khi còn là sinh viên năm cuối, sau khi hoàn thành, Smith đưa bản thảo tác phẩm cho bạn bè xem và nhận được sự động viên, khuyến khích rất lớn. White Teeth được Penguin xuất bản và đưa lại cho nhà văn mới 21 tuổi này một khoản nhuận bút không nhỏ. Cánh cửa văn chương đã rộng mở trước mắt Smith.
Trong những năm tháng học tại Cambridge, Smith đã gặp được người bạn đời của mình - Nick Laird - một nhà thơ cũng không kém phần nổi tiếng. Cuộc hôn nhân của họ không thể ngọt ngào và hạnh phúc hơn. Trong lễ nhận giải Orange dành cho cuốn tiểu thuyết On Beauty vừa qua, Smith đã dành cho chồng những lời tri ân đầy yêu thương: “Tôi gửi lời cảm ơn đến chồng tôi, tác giả của những vần thơ mà tôi thường “ăn cắp” để làm mượt mà, mềm mại hơn trang viết của chính mình. Cuốn sách này, cũng như cả cuộc đời tôi là dành tặng cho anh”.
 |
| Nhà văn Zadie Smith. Ảnh: scotsman |
Ít nhà văn nào có con đường văn nghiệp rải hoa hồng như Smith. Ngay từ khi mới xưng danh, trình làng văn, cô đã được nhà văn bậc thày Salman Rushdie nâng đỡ với những lời giới thiệu hết sức ưu ái. Chọn văn chương, Zadie Smith vừa thỏa mãn khát vọng được viết, vừa thực hiện được ước vọng thơ bé - trở thành nhân vật quen thuộc trước ống kính. Nữ văn sĩ trẻ thực sự đã là một ngôi sao trên bầu trời văn chương, không khác gì những ngôi sao ca nhạc, điện ảnh khác. Cô được báo chí săn đuổi, được các paparazzi rình rập và xuất hiện trên các tờ báo, tạp chí một cách thường xuyên.
Tuy nhiên, theo đánh giá của các nhà phê bình, giá trị văn chương đích thực của cuốn tiểu thuyết đầu tay White Teeth không lớn lao và rực rỡ như ánh hào quang mà báo chí và truyền hình đã tạo ra quanh Smith. Cuộc khảo sát do The Bookseller tiến hành đã đưa ra một nhận xét nghịch lý về cuốn tiểu thuyết này: White Teeth là một trong những cuốn sách được tìm đọc nhiều nhất và nó cũng là cuốn sách gây ra nhiều thất vọng nhất.
Tuy nhiên, với những tour quảng bá sách, những cuộc phỏng vấn, những lần xuất hiện trên truyền hình, tên tuổi và hình ảnh của Smith vẫn có sức thu hút mãnh liệt đối với độc giả. Cô vẫn là một tác giả trẻ được người ta chờ đợi và kỳ vọng.
2 năm sau khi xuất bản White Teeth, cuốn tiểu thuyết thứ hai The Autograph Man của cô ra đời. Tác phẩm là câu chuyện về Alex, một người đàn ông bất chợt có thú vui sưu tầm hồi ký sau khi cha qua đời. Cuốn sách thuộc loại khó đọc và không được các độc giả Âu Mỹ ưa chuộng. Smith ít nhiều sụp đổ những ảo mộng về bản thân.
Bẵng đi 4 năm, Zadie mới cho xuất bản cuốn tiểu thuyết thứ ba On Beauty. Trong khoảng thời gian viết On Beauty, nhà văn tranh thủ "xen canh" truyện ngắn và viết tiểu luận về Kafka, về tiểu thuyết. On Beauty được viết theo khuôn mẫu tác phẩm Howard's End của E.M. Forster - một nhà văn Anh đầu thế kỷ 20 mà cô rất mến mộ. Tác phẩm là câu chuyện về những xung đột vừa bi kịch vừa hài hước giữa hai gia đình Belsey và Kipp. Dù còn có những đánh giá trái chiều nhưng giá trị của On Beauty đã được khẳng định bằng không ít giải thưởng: lọt vào chung khảo giải Booker, đoạt giải Orange 2006 và giải thưởng văn học của khối Thịnh Vượng chung.
Viết On Beauty (Đẹp) nhưng Zadie thường né tránh khi báo giới đề cập đến nhan sắc của chính mình, dù khi gõ tên cô vào Google Images, độc giả sẽ tìm thấy không dưới 3.600 bức ảnh dưới nhiều góc độ, nhiều thời điểm khác nhau, đẹp không kém gì diễn viên và người mẫu. Thông minh, có lợi thế về hình thức, Zadie Smith có thể là một “sản phẩm” của truyền thông nhưng không thể phủ nhận tài năng của cô. Smith vẫn đang được coi là hạt giống số một, là cây bút triển vọng của một nền văn học Anh đang khởi sắc.
Trong tác phẩm của Smith, có một đoạn văn kể về nhân vật Claire - một nhà thơ đàn chị trong mắt các cây bút trẻ tương lai: “Claire cảm thấy mệt mỏi. Cô là một nhà thơ. Không hiểu tại sao cô lại kết thúc cuộc đời mình tại cái viện này - nơi người ta buộc phải đưa ra tranh luận cho tất cả mọi thứ. Ngay cả việc viết về một cây hạt dẻ cũng phải đưa ra bàn bạc và tranh luận”.
Đó cũng chính là tình thế của Zadie Smith. Với độ nổi tiếng như hiện nay, tất cả những việc cô làm, những gì cô viết đều được đặt dưới kính hiển vi. Áp lực mà Zadie phải chịu đựng là không nhỏ. Tuy nhiên, phán xét một tác giả của hai cuốn sách viết trước tuổi 25 là một việc làm quá sớm và hơi khắc nghiệt. Smith là một nhà văn có tài, nhưng cuộc du hành của cô vào địa hạt văn chương có thể chỉ thực sự bắt đầu với On Beauty.
(Nguồn: Tổng hợp)
|
