|
Tomás Eloy Martínez tin Argentina sẽ tỉnh giấc
Nổi tiếng với “Santa Evita”, “The Perón Novel”, Tomás Eloy Martínez còn là chủ nhân của giải thưởng báo chí Rodolfo Walsh 2003, giải thưởng văn học Alfaguara 2002. Năm 2005, ông lọt vào vòng chung khảo giải Man Booker bên cạnh những tên tuổi lớn như Gabriel García Márquez, Milan Kundera và Ian Mc Ewan.
Hiện ông giảng dạy tại khoa Văn học Mỹ Latin, Đại học Rutger.
Martínez sinh năm 1934 tại Tucumán, Argentina. Năm 1970, ông nhận bằng thạc sĩ văn chương tại Đại học Paris VII sau khi hoàn thành luận văn về tác phẩm của Jorge Luis Borges.
Từ 1984 đến 1987, Martínez là giáo sư văn học Mỹ Latin tại Đại học Maryland. Cũng trong khoảng thời gian này, ông xuất bản cuốn tiểu thuyết The Perón Novel (1985) kể về sự trở lại của tổng thống Juan Domingo Perón (1973) sau 18 năm bị lưu đày. Tiếp sau The Perón Novel là La mano del amo (1991) và Santa Evita (1995). Santa Evita được dịch ra 30 ngôn ngữ trên thế giới - là tác phẩm được dịch nhiều nhất trong lịch sử văn học Argentina. Chính tiểu thuyết gia vĩ đại Gabriel García Márquez cũng phải thừa nhận, đây là cuốn sách mà ông “thường xuyên đọc đi đọc lại”.
Tomás Eloy Martínez thú nhận, viết truyện là niềm đam mê suốt đời của ông. Trước đây, ông từng nặng lòng với thơ ca nhưng không thành công ở thể loại này. Sau nhiều thất bại, ông dần dà dệt giấc mộng thi ca của mình thành những trang tiểu thuyết.
 |
| Nhà văn Tomás Eloy Martínez. (Ảnh: ifla) |
Là một giáo sư được kính trọng trong mắt các học viên sau đại học, nhà văn cho biết, ông thực sự may mắn khi được giảng dạy những điều mình yêu thích: “Tôi đã có những bài giảng về mối quan hệ giữa ngôn ngữ điện ảnh và văn học, về Borges với tư cách là một nhà văn hiện thực, về cuốn sách Crónicas de Indias (Indian Chronicles)". Ông khẳng định, học viên của ông sẽ gặp phải rất nhiều khó khăn trong quá trình tiếp xúc với nền văn hóa Mỹ Latin nếu không am hiểu những vấn đề này.
Trong những năm tháng sống lưu vong tại Venezuela vào cuối thập kỷ 1980, đầu 1990, nhà văn còn thử viết kịch bản phim. Khi được hỏi về những tác động của phim ảnh đến nhân cách con người, nhà văn trả lời: “Điện ảnh và văn học, với tư cách là những loại hình nghệ thuật đích thực, có thể bồi đắp cho con người một cách đầy đủ hơn bản thân quá trình giáo dục đơn thuần”.
Vào quãng giữa 2 cuốn tiểu thuyết nổi tiếng về Evita và Perón, Martínez còn viết một cuốn tiểu thuyết khác, The Hand of the Master, đề cập đến hạnh phúc và cuộc truy tìm hạnh phúc, về gia đình, cái chết, sự đối đầu giữa quyền lực và tài năng, nhân cách con người.
Là tác giả của những tác phẩm đề cập nhiều đến những vấn đề chính trị và đã không ít lần chịu hệ lụy từ trang văn của mình, nhưng Martínez vẫn khẳng định: “Một nhà văn làm sao biết trước thời cuộc rồi sẽ xoay vần ra sao. Vậy văn học có nhất thiết phải thay đổi cùng với sự thay đổi của những ý thức hệ khác nhau. Nhà văn chân chính là người không viết để bợ đỡ tình cảm của độc giả”.
Passion According to Trelew là một trong những tác phẩm của nhà văn, đề cập đến số phận của 16 chiến sĩ du kích thiệt mạng trong khi tìm cách trốn chạy khỏi nhà tù Rawson vào 22/8/1972 và một loạt sự kiện xảy ra sau vụ thảm sát đó. Chính quyền đương thời đã tổ chức đốt toàn bộ tác phẩm này của ông tại quảng trường Tercer Cuerpo del Ejército ở thành phố Cordoba.
"Vào thời điểm xảy ra sự kiện đó, tôi chỉ nghĩ rằng, họ đốt sách tôi vì cuốn sách đã dấy lên những mối quan ngại nào đó cho những kẻ độc tài. Tôi coi đó như lửa mừng cho sự xác thực và sức mạnh trong tác phẩm của tôi. Nhưng tôi cảm thấy xấu hổ khi những những hình phạt đáng hổ thẹn này lại diễn ra trên đất nước tôi. Cho đến nay, tôi vẫn tự hỏi, chúng tôi đã trở thành những kẻ đồng lõa với các hành động dã man này như thế nào”.
Giống như rất nhiều người dân Argentina khác, Tomás luôn băn khoăn với một câu hỏi đầy tranh cãi: Perón đóng vai trò như thế nào trong lịch sử: Một anh hùng hay là một bạo chúa? Ông cho biết, ông viết The Perón Novel cũng là để trả lời cho câu hỏi này. Cuốn sách trở thành tác phẩm viết về tổng thống được tìm đọc rộng rãi nhất. Để hoàn thành The Perón Novel, Martínez đã dành nhiều thời gian để nghiên cứu thời kỳ lịch sử này. Nhà văn cũng có khá nhiều cuộc tiếp xúc trực tiếp với tổng thống Perón trong thời gian ông sống lưu vong tại Caracas từ 1966 đến 1972. Nhưng cuối cùng câu trả lời vẫn để ngỏ.
“Tôi nghĩ trong con người Perón có cả hai phương diện ấy, như tất cả mọi con người nói chung”.
Martínez thường so sánh đất nước Argentina với hình ảnh của một “Người đẹp say ngủ”. “Quốc gia này cần được một tình yêu mãnh liệt nào đó đến đánh thức. Người Argentina trước đây có một ảo tưởng rằng, nếu đất nước này từng là một quốc gia hùng mạnh (và sự thực đã là như vậy, vào 3 thập kỷ đầu của thế kỷ 20) thì không có lý do gì nó không trỗi dậy mạnh mẽ một lần nữa. Ảo tưởng đó bây giờ đã qua đi nhưng niềm tin vẫn còn ở lại. Tôi cũng là người mang trong mình niềm tin đó”, ông nói.
(Nguồn: Tổng hợp)
|
