|
Iweala và cuốn tiểu thuyết đầu tay về châu Phi
Cuốn tiểu thuyết "Beasts of No Nation" tràn đầy những chi tiết bạo lực, nhân vật kể chuyện trong tác phẩm là Agu - một cậu bé bị bắt cóc từ lúc 9 tuổi rồi bị quăng quật vào cuộc nội chiến đang diễn ra tại một quốc gia ở châu Phi. Đây là tác phẩm đầu tay của Uzodinma Iweala. Tác giả chỉ mới 23 tuổi.
Iweala sinh ra ở châu Phi nhưng lớn lên ở ngoại ô Washington. Thuở nhỏ, anh theo học tại trường trung học St. Albans. Sau khi tốt nghiệp Albans, Iweala tiếp tục lấy bằng cử nhân tại Đại học Harvard. Để hoàn thành cuốn sách đầu tay này, Iweala đã có những tháng ngày công phu tập hợp tài liệu và nghiên cứu kỹ những vấn đề thuộc về lịch sử khá phức tạp so với một cây viết trẻ như anh.
"Trong năm cuối cấp tại trường trung học, tôi có đọc một mẩu tin trên tờ Newsweek về hiện tượng bắt trẻ em xung lính ở Sierra Leone" (một vùng đất ở phía tây châu Phi, dọc bờ biển Đại Tây Dương), Iweala kể, giọng vẫn khản đặc đi vì vừa tham gia vào trận đấu bóng giữa Đại học Harvard và Đại học Yale. "Tôi cảm thấy sốc thực sự. Hiện tượng đó xảy ra trên chính mảnh đất mà tôi sinh ra. Tôi thực sự muốn tìm hiểu thấu đáo vấn đề này".
Lúc bấy giờ, anh đã viết một cốt truyện phác thảo dài 3 trang về tệ bắt trẻ em đi lính nhưng lại vứt bỏ đi ngay sau đó.
 |
| Nhà văn trẻ Uzodinma Iweala. | Ở Harvard, Iweala theo học tại khoa Sáng tác văn học. Tại đây, anh được trang bị những kiến thức cơ bản về nghệ thuật xây dựng nhân vật và phát triển cốt truyện trong tiểu thuyết. Một ngày, khi đang học năm cuối, Iweala - lúc bấy giờ là chủ tịch hội sinh viên châu Phi trường - được nghe một câu chuyện của China Keitetsi kể về những ký ức của bản thân khi bị bắt cóc lúc 9 tuổi và buộc phải tham gia vào cuộc nội chiến ở Uganda. Cũng trong cuộc chuyện trò giữa hai người, khi Iweala tâm sự, bố mẹ anh muốn anh theo học trường Y, Keitetsi đã nói: "Thế thì thật tuyệt. Còn tôi thì không còn bố mẹ nữa". Xúc động vì câu chuyện của Keitetsi, Iweala đã lần tìm lại bản phác thảo từ thời phổ thông của mình để triển khai thành một tác phẩm nghiêm túc. "Lần này, những dòng chữ cứ đua nhau tràn ra", nhà văn trẻ nhớ lại.
Mùa hè năm đó, Iweala giành được một học bổng theo học tại Nigeria. Anh tranh thủ đọc tất cả những cuốn sách tìm được về nạn bắt lính liên quan đến trẻ em.
Trong cuốn sách "Children at War" (Trẻ em trong chiến tranh), tác giả P. W. Singer cho biết, có khoảng 300.000 trẻ em đã phải tham chiến trong các cuộc xung đột trên thế giới, trong đó có những em mới 6 tuổi; khoảng 20.000 trẻ em được huy động ra chiến trường trong cuộc nội chiến tại Liberia; và trong những vụ diệt chủng diễn ra ở Rwandan, có không ít nạn nhân là trẻ em vô tội.
Tác phẩm đang thai nghén trở thành luận văn tốt nghiệp của Iweala. Bối cảnh trong tác phẩm là một đất nước không tên nhưng đọc truyện người ta có thể thấy rõ dấu ấn của cảnh vật và văn hóa Nigeria. Nigeria là một quốc gia có những mối liên hệ gần gũi với Iweala. Mẹ anh - Ngozi Okonjo-Iweala - từng là bộ trưởng tài chính Nigeria còn bố anh Ikemba - bác sĩ phẫu thuật tại bệnh viện Providence ở Washington, từng là một du kích tham gia vào cuộc nội chiến Nigeria cuối những năm 1960. Nhưng tác giả nhấn mạnh, quốc gia mà anh đề cập đến trong tác phẩm này không phải là Nigeria bởi đời sống an ninh nước này đã thật sự yên bình sau khi chế độ độc tài sụp đổ năm 1999.
Trong bản thảo đầu tiên của tác phẩm này, Iweala băn khoăn giữa việc trần thuật từ ngôi thứ nhất hay ngôi thứ ba. Thày giáo, người hướng dẫn của Iweala đã khuyến khích anh phát triển cốt truyện từ ngôi thứ nhất, nhằm tái hiện sống động những thực tế đau lòng mà nhân vật chính phải đối mặt trong tác phẩm. "Chúng tôi đánh và băm nát người anh ta trong khi tất cả những người khác cười đùa một cách sung sướng", Agu kể khi cậu buộc phải tra tấn một người đàn ông cho đến chết. "Thế giới như ngừng trôi và tôi cảm thấy từng giọt máu, từng thớ thịt đang rơi một cách đau đớn".
Xuất bản từ tháng trước, cuốn tiểu thuyết đầu tay được các nhà bình luận nhận xét là một tác phẩm "đọc được" nhờ "cốt truyện hấp dẫn" và "giọng điệu trần thuật mới lạ". Trên tạp chí The New York Times, Janet Maslin nói: "Dù chưa thật tinh tế nhưng sự cao thượng trong tác phẩm là điều không thể phủ nhận".
Tác phẩm kết thúc một cách có hậu. Agu được giải thoát. "Đây là một kết thúc đem đến niềm hy vọng", Iweala kết luận, "Nhưng câu chuyện để lại cho chúng ta nhiều điều để suy ngẫm: "Làm thế nào để hàn gắn trái tim tổn thương của những đứa trẻ? Ai là người sẽ chịu trách nhiệm cho nạn bạo lực này? Và người đọc, có bao nhiêu người hiểu và thông cảm được với những vấn đề đặt ra trong tác phẩm?".
Dù được đánh giá là thành công ngay từ cuốn tiểu thuyết đầu tay nhưng Iweala vẫn chuẩn bị nộp đơn vào trường Y. Trong khoảng thời gian chờ nhập học, Iweala sẽ triển khai cuốn tiểu thuyết thứ hai về một câu chuyện tình yêu ở Washington.
(Nguồn: AP)
|
