|
Vũ Quần Phương: 'Dân mình mê thơ lắm'
"Dân mình mê thơ. Họ cảm nhận thơ có khi còn hơn các nhà làm thơ làng nhàng. Độc giả trẻ, nhất là đám khoa học, theo tôi, là độc giả lý tưởng của thơ. Họ thông minh như các nhà thơ mà lại không hâm hâm như các ông này. Nói chuyện thơ với họ thích lắm!", nhà thơ Vũ Quần Phương tâm sự.
- Thưa nhà thơ, sau một thời gian sang Mỹ thăm con trở về, ông đã viết được một tập ký, hình như tập ký đó được các NXB tranh nhau mua bản quyền?
- Tập ký gần như đã được in hết trên các báo. Một hãng làm sách đã tập hợp, thương lượng in. Nói ra sách ngay, nhưng đến nay vẫn chưa thấy sách. Tôi bận nhiều việc khác nên chưa hỏi rõ.
Nhà thơ nào cũng nên viết nhiều thể loại. Chỉ thơ không tải hết những cái mình biết đâu. Từ hơn ba mươi năm nay tôi đã viết phê bình, sau đó bút ký, thỉnh thoảng cả truyện ngắn, dịch.
Tôi muốn tập hợp các bài phê bình in thành tập, cũng nhiều đấy mà chưa làm xong. Mới in được một tập “Thơ với lời bình” tái bản tám lần rồi.
- Đã có lúc ông nói đại ý rằng, đôi khi ông nuối tiếc vì đã lãng phí quãng thời gian đã qua cho những việc không đâu, nếu biết sắp xếp, ông đã có thể thành công hơn nữa trong sự nghiệp văn chương. Nếu được làm lại từ đầu, ông sẽ sắp xếp trình tự cuộc hành trình của mình thế nào?
- Tôi lúc nào cũng thấy thấp thoáng trước mắt cái cần viết, cần đọc nên luôn thấy bận rộn. Nhưng có quãng nào tôi phí phạm thời gian đâu mà phải nuối tiếc?
Ngay từ thời đi học, tôi đã có ý thức tận dụng thời gian để học. Mà cái đã học thì chẳng có thứ gì là vô ích cả, ngay cả 13 năm học và làm trong ngành y, nó xa thơ nhưng lại cần cho đời mình. Còn nếu được làm lại... Tôi chưa nghĩ đến cái nếu này, chả biết nói thế nào, có lẽ tôi là người tham việc quá.
Tự thống kê, tôi thấy mình đã có tới 2.000 lần đi nói chuyện thơ trong vòng 30 năm nay, đây là một việc cần làm nhưng thiết nghĩ, lời nói gió bay, chỉ nghe lúc đấy thôi, không tốt bằng việc viết ra chữ. Nếu tôi cố gắng viết, ghi chép lại những điều tôi nói thì bây giờ tôi cũng có một tập sách khá lớn.
- Nhân việc đi nói chuyện thơ, như vậy ông được xem là người ghi “kỷ lục” nói chuyện thơ ở Việt Nam. Ông nghĩ gì về tác động của những cuộc nói chuyện thơ với quá trình tiếp cận độc giả và nuôi dưỡng nguồn cảm xúc của nhà thơ?
- Đi nói chuyện thơ thì thu nhận được nhiều điều. Nói chuyện thơ là bàn chuyện đời. Tôi học được nhiều thứ lắm. Có điều đi nói chuyện thơ tốn thời gian. Thích nhưng bây giờ tôi cũng phải tự hạn chế. Tính tôi cả nể, người ta mời ngại từ chối, nhưng phải biết điều hòa lại để cố gắng viết.
- Ông không ủng hộ, không phê phán sự cách tân đang dấy lên trong các tác giả trẻ. Phải chăng, ông thường muốn đánh giá một tác giả khi họ đã thực sự có tên tuổi, chứ không thích là người phát hiện?
- Người làm nghệ thuật thì ai cũng ủng hộ cái mới. Cái mới tự nó có sức lôi cuốn. Nhưng tìm ra cái mới không dễ. Ở ta đang ầm ĩ về cái sự đi tìm, nhưng ít người tìm ra, mà lại quá nhiều người tưởng là mình tìm ra.
Tôi ủng hộ cái đám tưởng là tìm ra ấy bằng sự im lặng chờ và mong họ im lặng tìm. Còn những ai, tài năng dù mới le lói, tôi nhận ra được, tôi đâu có thờ ơ, như đối với anh Y Phương.
- Là một người “đi ngang” vào văn chương, nhưng lại thành công như ông, điều đó do sự nỗ lực không ngừng nghỉ, hay do một sự may mắn, thưa nhà thơ?
- Cả nỗ lực, cả may mắn. Và cả ... cái không may. Đúng thế đấy không phải chơi chữ đâu.
- Ở tuổi 65, nhưng sức sáng tạo của ông còn dồi dào lắm. Có lúc nào ông nghĩ đến việc làm một cuộc tổng kiểm kê những thành quả văn chương của mình để xem xét những cái được và chưa được?
- Nói tổng kết nó to chuyện. Tôi có nghĩ đến những việc cần làm, không trì hoãn nữa. Nhưng tôi từ chối kém lắm. Tôi hay vị nể.
- Được bầu làm Chủ tịch Hội đồng Thơ, ông nghĩ gì về khả năng xuất hiện những tên tuổi mới cho nền thơ đương đại dưới “thời” của mình?
- Hội đồng Thơ chỉ là người trải chiếu cho các nhà thơ đến ngồi. Trải ngay ngắn để người ngồi cũng phải ngay ngắn. Còn tài năng ông ngồi trên chiếu là do ông ấy chứ không phải do cái chiếu hay do người trải chiếu.
(Nguồn: Tiền Phong)
|
