|
Lỗi của việc ra đề thi
Thông tin bài văn đạt điểm 10 của em Hoàng Thùy Nhi chép văn mẫu đã gây ra sự ngỡ ngàng trong dư luận và làm dấy lên nhiều ý kiến nghi ngờ về chất lượng dạy và học Văn ở phổ thông. Người đọc sẽ lầm tưởng rằng ở phổ thông thày và trò chỉ dạy học vẹt.
Sự thật của vấn đề là gì? Đó là lỗi của người ra đề thi ĐH năm nay. Người ra đề đã không ý thức đầy đủ về yêu cầu của việc ra đề và rất lười tư duy, nếu không nói là thiếu trách nhiệm.
Tuyển sinh ĐH là tuyển những học sinh có năng lực tư duy và năng lực sáng tạo. Đào tạo ở ĐH là đào tạo những người biết sáng tạo. Một kỹ sư tin học phải có khả năng sáng tạo những phần mềm mới, một kỹ sư cơ khí phải có khả năng thiết kế những kiểu máy mới... Vì thế đề thi ĐH ngoài phần kiểm tra kiến thức cơ bản phải đánh giá được năng lực sáng tạo của thí sinh.
Đề thi năm nay, cả khối C và khối D, đều giống hệt nhiều đề thi trước. Hãy so sánh:
Đề thi 2006: Câu 2 Khối D: Phân tích hình tượng sóng trong bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh.
Anh (chị) cảm nhận gì về vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu qua hình tượng này?
Đề thi 2000: Phân tích hình tượng sóng trong bài thơ cùng tên của Xuân Quỳnh. Anh (chị) cảm nhận được gì về tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu qua bài thơ này. (Cao đẳng Sư phạm Bình Định)
Tất cả những đề đã ra thi đều có đáp án và có những bài tham khảo để học sinh định hướng việc học và việc thi. Với một đề đã có sẵn những bài tham khảo, thì việc học sinh tham khảo những ý kiến của người đi trước là lẽ đương nhiên.
Tham khảo là yêu cầu tất yếu của việc học tập và nghiên cứu. Chính vì người ra đề đã không tham khảo những đề đã ra, cũng không tham khảo những tài liệu đã viết về vấn đề ấy, nên mới gây ra những tổn thương tinh thần rất lớn không những cho em Thùy Nhi, mà tổn thương cho ngành giáo dục và tổn thương cho cả xã hội. Không nên vì sự thiếu trách nhiệm của người ra đề mà đánh giá sai lạc về cách dạy và học Văn ở phổ thông. Vẫn biết rằng việc ra đề thi ĐH ảnh hưởng rất nhiều đến việc giảng dạy của thày cô ở phổ thông (chủ yếu ở lớp 12).
Văn học là một khoa học như mọi khoa học khác. Văn học cũng có những kiến thức chuẩn, có những giá trị chuẩn. Vì thế không thể chỉ đánh giá bài làm văn trên sự cảm thụ cá nhân. Bài làm văn cần đạt được những kiến thức chuẩn, đó là những giá trị tư tưởng, tình cảm và nghệ thuật của tác phẩm đã được xã hội công nhận, đồng thời thí sinh cần có những khám phá mới mẻ. Điều này khó có được ở học sinh phổ thông.
Đại học chỉ tuyển khoảng 20% học sinh dự thi, vì thế đề thi ĐH cần có những yêu cầu khác với đề thi tú tài.
Cần phải có trách nhiệm hơn nữa trong việc ra đề thi ĐH, để việc tuyển vào ĐH là tuyển cho được những học sinh có năng lực tư duy và năng lực sáng tạo.
Cũng với bài thơ Sóng, thử đề xuất cách ra đề sau đây:
Đề 1: Qua hình tượng sóng (bài thơ Sóng - Xuân Quỳnh), hãy phân tích những sáng tạo mới mẻ trong tư tưởng và tư duy nghệ thuật của Xuân Quỳnh. Anh (chị) có suy nghĩ gì về thông điệp tình yêu mà Xuân Quỳnh gửi gắm trong bài thơ?
Đề 2: Trong bài thơ Sóng (Xuân Quỳnh), nhân vật Em gửi gắm điều gì trong hình tượng sóng? Thử so sánh nhân vật trữ tình Em với nhân vật trữ tình trong bài thơ Tự tình của Hồ Xuân Hương, anh (chị) nhận ra những gì là đặc sắc, mới mẻ trong tư tưởng và nghệ thuật của thơ Xuân Quỳnh? (ghi chú: bài thơ Tự tình được dạy ở lớp 10).
|
